دوای ٤٨ ساڵ هەڵدەوەشێتەوە: ئایا تەنها کێشەیەکی نوێ دروست دەکرێت؟
14/05/2025, 21:51 (GMT+1)
ویستی سەرۆکی تورکیا، ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، بۆ پاراستنی دەسەڵات لە وڵات، لەوانەیە کاریگەرییەکی یەکلاکەرەوەی هەبووبێت لەسەر ئەوەی کە ململانێی خوێناوی نێوان پەکەکە و تورکیا وا دیارە کۆتایی پێدێت
دامەزرێنەری پەکەکە، عەبدوڵڵا ئۆجەلان، لە ساڵی ١٩٩٩ـەوە لە دوورگەیەک لە بەرامبەر ئیستانبوڵ زیندانی کراوە. وێنە: ڕەمزی حەیدەر/ڕیتزاو سکانپی
دوو کەس بە ئاڕاستەیەکی دیاریکراو بەرەو کامێرایەکی چاودێری دەڕۆن کە لەسەر دەرگاکە دانراوە.
ئەم دوو کەسە، کە پیاوێک و ژنێک دەچن، بە وردی دەوروبەری خۆیان دەپشکنن، و بە نۆرە هەرکامیان چەکی ئۆتۆماتیکی خۆیان بەرز دەکەنەوە و ئاماژە بۆ ئامانجێکی نەناسراو دەکەن لە دەرەوەی گۆشەنیگای کامێراکە.
ئەم دیمەنە ترسناکەی کە لەبەردەم کامێراکە دەبینرێت، دوای ماوەیەکی کورت، بە چەند تەقەیەک و تەقینەوەیەک بەرامبەر بە کۆمپانیای ئاسمانی تورکیا (TAI) لە ئەنقەرە، پایتەختی تورکیا، لە ئۆکتۆبەری ٢٠٢٤ کۆتایی دێت.
پێنج کەس کوژران و ٢٢ کەس بریندار بوون لەم هێرشە خوێناوییەدا کە گروپی پەکەکە (پارتی کرێکارانی کوردستان)، کە لەلایەن ناتۆ، یەکێتی ئەوروپا و ئەمریکا وەک ڕێکخراوێکی تیرۆریستی دادەنرێت، بەرپرسیاریەتی گرتە ئەستۆ.
دەستی بە دەسەڵاتەوە گرتووە
تەنها نیو ساڵ دوای هێرشەکە، پەکەکە خۆی هەڵدەوەشێنێتەوە و بەمەش "خەباتی چەکداری" خۆی دوای ٤٨ ساڵ کۆتایی پێدێنێت.
ئەم گروپە، کە لەسەر ئایدیۆلۆژیای مارکسی-لینینی بنیاتنراوە، لە ساڵی ١٩٧٨ لەلایەن عەبدوڵڵا ئۆجەلانەوە دامەزراوە و لە هەشتاکانەوە بۆ خودموختاری کوردی و مافی سیاسی و کەلتووری بۆ کورد خەباتی کردووە.
- ئەمە پرۆسەیەکی درێژخایەن بووە کە دوێنێ گەیشتە لووتکە، کاتێک دوای کۆنگرەی هەفتەی ڕابردوو بڕیاری هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە درا، دەڵێت هێتاڤ ڕۆژان، یاریدەدەری پرۆفیسۆر لە ئاسایشی نێودەوڵەتی لە زانکۆی پرۆفیشناڵی کۆپنهاگن.
بەگوێرەی ئەم پسپۆڕە، سوپای تورکیا توانیویەتی پەکەکە، کە لە سوریاوە چالاکی کردووە، بەرەنگاری بێتەوە و سنووردار بکات.
- لە ڕوانگەی تورکیاوە ئەمە پرسێکی ئاسایشە، و ئێستا ڕێگەیەک دۆزراوەتەوە کە پەکەکە ڕازی بووە خۆی هەڵبوەشێنێتەوە، کەواتە ئەمە گۆڕانکارییەکە لە چۆنیەتی ڕوانین بۆ سیاسەتی چەکداری، بەڵام یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکان ئەوەیە کە ئەردۆغان دەیەوێت وەک سەرۆک بەردەوام بێت.
- ویستی ئەردۆغان پێویستی بە گۆڕینی دەستووری وڵاتەکە هەیە، و ئەمەش پێویستی بە دەنگی کورد هەیە. دەنگی کورد زۆر جار لەسەر تەرازووی سیاسی قورسە، و ئێستا پێویستی بە دوو لەسەر سێی کورسییەکان هەیە، دەڵێت هێتاڤ ڕۆژان.
زۆر پرسیار بێ وەڵام دەهێڵێتەوە
بڕیاری پەکەکە بۆ هەڵوەشاندنەوەی خۆی، چەندین پرسیاری بێ وەڵام دەهێڵێتەوە کە بۆ سەرکەوتنی پرۆسەکە زۆر گرنگن.- هەرچەندە پەکەکە ڕایگەیاندووە کە خۆی هەڵدەوەشێنێتەوە، بەڵام نازانین چۆن ئەمە ڕوودەدات، دەڵێت هێتاڤ ڕۆژان، کە ئاماژە بەوە دەکات کە لە پرۆسە هاوشێوەکاندا، بە شێوەیەکی ئاسایی نەتەوە یەکگرتووەکان یان ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی تر چاودێری و کۆنترۆڵی ڕەوتەکە دەکەن.
- لەم حاڵەتەدا ئەمە نەکراوە، و پێدەچێت تورکیا بترسێت لە نێودەوڵەتی کردنی پرۆسەکە، بۆیە بەڕاستی نازانین چۆن ڕێککەوتنەکە جێبەجێ دەکرێت.
- من بەدوای نیشانەیەکدا دەگەڕێم کە پێشان بدات هەردوو لا ڕێککەوتنەکە جێبەجێ دەکەن، دەڵێت.
- یەکێک لەو هۆکارانەی کە خەڵک دەبنە بەشێک لە ڕێکخراوە سەربازییەکان ئەوەیە کە سەرچاوەی داهاتیشە، کەواتە چی دەکەن بۆ ئەم کەسانە کاتێک ئەوە لادەبەن؟ ئایا تەنها کێشەیەکی نوێ بە ناوێکی نوێ دروست دەکەن؟ ئەم خەڵکە چۆن دەژین لە ئێستادا؟
هێتاڤ ڕۆژان جەخت لەوە دەکاتەوە کە ئەوە تورکیایە کە دەبێت پێکهاتەکان دروست بکات بۆ ئەوەی ئەمە ببێتە پرۆسەیەکی بەردەوام و پایدار.
بەپێی ڕیتزاو، زیاتر لە ٤٠،٠٠٠ کەس لە ململانێی نێوان پەکەکە و تورکیادا کوژراون.
نووسینی : Jeppe Grunnan
لەم سەرجاوەیەی خوارەوە بە زمانی دانیمارکی وەرگیراوە
https://ekstrabladet.dk/nyheder/
ئەو بابەت و هەواڵانەی کە ناوی نووسەرەکانیان دیار و ئاشکرایە، تەنیا نووسەرەکەی بەرپرسیارە، نەک کوردستانپۆست
