چوار لنگی دوژمنایەتی!

23/03/2026, 12:12 (GMT+1)

- کێن ئەوانەی دژی تەڤگەری ئازادی و ئۆجەلان دەوەستنەوە؟

لە مێژووی خەباتی گەلاندا، هەمیشە دەنگانێک هەبوون کە نەک هەر هاوکار نەبوون، بەڵکو بوونەتە بەربەست لەبەردەم ڕەوتی ئازادیدا. ئەمڕۆش، لە کاتێکدا تەڤگەری ئازادیی کوردستان و هزری ڕێبەر ئاپۆ بوونەتە مۆدێلێکی جیهانی بۆ ژیان و بەرخۆدان، گروپێک هەن کە بە توندی دژایەتی دەکەن. شیکردنەوەی دەروونی و مێژوویی ئەم کەسانە دەمانباتە سەر چوار پۆلی سەرەکی، کە هەر یەکەیان پاڵنەرێکی جیاوازی هەیە، بەڵام هەموویان لە خاڵێکدا یەکدەگرنەوە: دژایەتیکردنی ئیرادەی گەل.

- یەکەم: دۆڕاوانی مەیدانی کردەیی و گرێی دەروونی:

ئەم گروپە کەسانێکن کە خۆیان بە "ڕۆشنبیر" یان "سیاسەتمەدار" دەزانن، بەڵام لە واقیعدا نەیانتوانیوە هیچ پڕۆژەیەکی کردەیی یان قوربانییەکی بەرچاو پێشکەش بکەن. کاتێک دەبینن تەڤگەرێک بە قوربانیدانی بێوێنە پێشەنگایەتی دەکات، هەست بە بچووکی و شکست دەکەن. لە دەروونناسیدا ئەمە پێی دەوترێت "میکانیزمی ڕەتکردنەوە" (Defense Mechanism)؛ واتە بۆ شاردنەوەی بێتوانایی خۆیان، پەنا دەبەنە بەر شکاندنی ئەوەی لێی بەتواناترە. ئەمانە وەک ئەو ئەرستۆکراتانەی فەرەنسا وان کە لە کاتی شۆڕشدا نەیانتوانی بچنە پاڵ گەل، بۆیە دەستیان کرد بە سووکایەتیکردن بە شۆڕشگێڕان.

- دووەم : جاهیلەکان ئەوانەی هیچ لە هزر ورامانی ئەو تەڤگەرە نازانن و یەک دێریان لە ئەدەبیاتی ئەو بزاڤە نەخوێندۆتەوە، دێن دژایەتی دەکەن. ئەو کەسە جاهیلانە زۆر لە خیانەتکاران مەترسیدارترن، چونکە ئەوانە بە هاسانی دەکڕدرێن بۆ دژایەتیکردن. گێل ونەفامەکان مەترسیدارن.

- سێیەم: بەکرێگیراوانی شکستخواردوو و میراتگرانی خیانەت:

ئەم بەشە مەترسیدارترینن، چونکە ڕاستەوخۆ دەستیان لەگەڵ داگیرکەران تێکەڵ کردووە. ئەمانە ئەو کەسانەن کە لە بەرەکانی شەڕدا وەک پێشڕەوی سوپای تورکیا یان ئێران بەشدار بوون و ڕووبەڕووی گورزی گەریلا بوونەتەوە، یان کەسوکاری ئەو جاش و بەکرێگیراوانەن کە لە کاتی خیانەتدا کوژراون. کینەی ئەمانە کینەیەکی کوێرانەیە؛ لەبری ئەوەی شەرمەزاری مێژوویی خۆیان قبوڵ بکەن، دەیانەوێت تۆڵە لەو هێزە بکەنەوە کە ڕووی ڕاستەقینەیانی دەرخست. مێژوو پڕە لەم نموونانە؛ وەک ئەو نەرویجیانەی کە لە جەنگی جیهانیی دووەمدا هاوکاریی نازییەکانیان کرد ("کویسلینگ"ەکان) و دواتر بوونە پەڵەی ڕەش بە تەوێڵی مێژووی وڵاتەکەیانەوە.

- چوارەم: بریکارانی شەڕی تایبەت:

ئەم گرووپە پیشەگەرن لە خیانەتدا. ئەمانە ڕاستەوخۆ لەلایەن دەزگا هەواڵگرییەکانی داگیرکەرانەوە (وەک میت و ئیتڵاعات) پارە وەردەگرن و بەشێکن لە "شەڕی تایبەت". ئەرکیان بڵاوکردنەوەی پڕوپاگەندە، دروستکردنی گومان، و سیخوڕیکردنە بەسەر وڵاتپارێزانەوە. دەستیان سوورە بە خوێنی گەریلا و چالاکوانان. ئەمانە هەمان ڕۆڵی "تابوری پێنج" دەگێڕن کە لە جەنگی ناوخۆی ئیسپانیادا دژی کۆمارییەکان کاریان دەکرد.

- بە کورتی دژایەتیکردنی پەکەکە و ڕێبەر ئاپۆ تەنها جیاوازیی فکری نییە، بەڵکو ڕەنگدانەوەی هاوپەیمانێتییەکی ناپیرۆزە لە نێوان گرێی دەروونی، جەهل، میراتی خیانەت، و بەکرێگیراویی ڕاستەوخۆ. بەڵام مێژوو سەلماندوویەتی کە ئەم دەنگانە هەمیشە لەبەردەم ئیرادەی پۆڵایینی ئازادیخوازاندا خامۆش دەبن و دەچنە زبڵدانی مێژووەوە.