لە زنجیرەی یەکەمدا، سەرکردەی کورد سیپان حەمۆ (سەمیر ئاسۆ) باسی لە ساڵانی زیندانیکردنی لە تورکیا و سووریا و دامەزراندنی "یەکینەکانی پاراستنی گەل"ی کوردی کرد. لەم زنجیرەیەدا لە ژیاننامەی کەسییەوە دەگوازینەوە بۆ ساتەوەختێکی سیاسیی چارەنووسساز لە مێژووی سووریای نوێدا: ساتی چوونە ناوەوەی کورد بۆ ناو دڵی دەوڵەت، نەک لە دەروازەی ململانێ و شەڕەوە، بەڵکو لە دەروازەی نوێنەرایەتی و هاوبەشییەوە.

دیمەنی شاندە کوردییەکە بە جلوبەرگی نەریتییەوە لە ناو کۆشکی سەرۆکایەتیدا تەنیا وردەکارییەکی ئاسایی و تێپەڕ نەبوو، بەڵکو وەک سیپان حەمۆ وەسفی کرد: "وێنەیەکی زۆر جوان بوو... ئەمە ڕۆژێکی مێژووییە بۆ کوردانی سووریا".

وێنەیەک کە هێمایەکی قووڵی هەڵگرتووە، و ڕەنگدانەوەی گۆڕانکارییەکە لە پەیوەندیی نێوان دەوڵەت و پێکهاتەی کوردیدا، دوای چەندین ساڵ لە گرژی و دابڕان. سەبارەت بە سەرۆکیش دەڵێت کە سەرۆک ئەحمەد شەرع "ڕۆڵی خۆی بە شێوەیەکی سەرکەوتووانە دەگێڕێت، تا ئەم ساتەش زۆر ئەرێنییە. وەک گوتم ناوچەکە لەسەر پشکۆی ئاگرە، و دوورخستنەوەی سووریا لەم ئاگرانە کارێکی ئاسان نییە. بەڵام تا ئەم ساتە سەرکەوتوو بووە و هیوای سەرکەوتنی بۆ دەخوازم".

بەڵام ئەوەی لە هێماکە گرنگترە، ئەو بڕیارانەن کە بەدوایدا هاتن. دیاریکردنی سیپان حەمۆ وەک یاریدەدەری وەزیری بەرگری پێشبینیکراو نەبوو، بەڵکو لە ساتەوەختی دووبارە داڕشتنەوەی پێکهاتەی دەسەڵاتی سەربازیدا هات. ئەو بە ڕوونی پێناسەی ئەم قۆناغە دەکات و دەڵێت: "ئێستا ڕاستییەکە بەم جۆرەیە... ئەوان دەوڵەتن و ئێمە بووین بە ڕێکخراوێک"، لە دانپیانانێکدا ڕەنگدانەوەی قەبارەی ئەو گۆڕانکارییەیە کە خۆی بەسەر هەموواندا سەپاندووە.

ئەم دیاریکردنە پرسیاری گەورەتر دەکاتەوە: ئایا ئێمە لەبەردەم سەرەتای تێکەڵبوونێکی ڕاستەقینەداین؟ یان تەنیا ڕێکخستنێکی کاتییە بۆ قۆناغێکی گواستنەوە؟

حەمۆ لەم چوارچێوەیەدا خۆی بە وێنەیەکی جیاواز لەو تێڕوانینە باوە دەخاتە ڕوو، لەسەر ئەوە جەخت دەکاتەوە کە دەڵێت: "من پشتگیریی ئاشتی و سەلامەتی دەکەم... و هیچ ڕۆژێک بڕوام بەوە نەبووە کە ڕێگەی سەربازی لێکتێگەیشتن بەدی دەهێنێت"، بەمەش ئەرکەکەی دەخاتە چوارچێوەی دروستکردنی پەیوەندییەکی نوێ لەگەڵ دەوڵەتدا.

لە ناوجەرگەی ئەم گۆڕانکارییەشدا، ڕەهەندێکی فراوانتر دەردەکەوێت کە لە کەسەکەوە تێدەپەڕێت بۆ پرەنسیپەکە، کاتێک دەڵێت: "هیوادارم دامەزراوەکانی دەوڵەت لەبەردەم هەموو پێکهاتەکاندا کراوە بن، بەبێ دوورخستنەوە یان پەراوێزخستنی هیچ لایەنێک"، ئەمەش وەک ئاماژەیەک بۆ تاقیکردنەوەیەکی ڕاستەقینە بۆ داهاتووی هاوبەشی لە ناوخۆی سووریادا.

ئەم ئەم بەشە لەو زنجیرەیە هاوکاتە لەگەڵ ساتی پێناسەکردنەوەی پەیوەندیی نێوان ناوەند و دەوروبەر، نێوان دەوڵەت و پێکهاتەکان، و پرسیارێکی جەوهەری دەوروژێنێت: ئایا ئەم هەنگاوانە دەبنە سەرەتای سەقامگیرییەکی سیاسی، یان تەنیا وێستگەیەکن لە ڕێگەیەکی ئاڵۆزتردا؟

لێرەدا دەقی زنجیرەی دووەم و کۆتایی ئەو چاوپێکەوتنە دەخەینە ڕوو کە لە ڕێگەی تەلەفۆنەوە لە ٢١ی ئاداری ٢٠٢٦ ئەنجام دراوە:

فەرموو، ئەمەش وەرگێڕانی ئەم بەشەیە بۆ کوردیی سۆرانی:

• بیرم نایەت پێشتر چاوم بە شەیبانی کەوتبێت.

• ئەو "ئەبو عائیشە"یەی کە دەمناسی کەسێکی تر بوو، کە پێموایە بووەتە بەڕێوەبەری ناوچەیەک لە لادێی حەڵەب.

• بەڵێ، ئێستا ڕاستییەکە بەو جۆرەیە.

• بە ڕاشکاوی لە لایەن ئێمەوە هەڵە هەبوو. ئێمە شتەکانمان لەسەر ئەو بنەمایە وەرگرت کە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەگەڵمانە، ئەگەر هەر ناکۆکییەکیش ڕووبدات ئەوا لەگەڵماندا دەوەستن. بەڵام ئەم خەمڵاندنەمان هەڵە بوو. دۆخی سووریا گۆڕا، و ڕووخانی ڕژێم بە واتای کۆتاییهاتنی تەواوەتیی پڕۆژەی "سایکس پیکۆ" بوو. شتەکان گۆڕان و ئێمە بەرەو قۆناغێکی نوێ دەڕۆین. پێویست بوو ئەم دۆخە بە شێوەیەکی باشتر بخوێنینەوە. ئێمە پێمان وابوو کە هەندێک لایەن دەستبەردارمان نابن لەبەر ئەوەی پێکەوە شەڕی "داعش"مان کردووە و شتی لەو جۆرە، بەڵام بەرژەوەندییەکان ئەوانی بەرەو دیمەشق برد، و ڕای نێودەوڵەتی لە هەموو شتێکدا لەگەڵ دیمەشق بوو. لەوانەشە ئەگەر بە باشی بمانخوێندایەتەوە، ئەوا بە شێوەیەکی گونجاوتر دانوستانمان بکردایە. و ئەم پێکدادانانەی دواییش بە ڕاشکاوی هیچ پێویستیان نەدەکرد.

• بە بڕوای من هەڵە بوون. وەک پێش کەمێک ئاماژەم پێدا، ئایا ئەم قۆناغە بۆ دەستوەردانی ئیسرائیل لە دۆخی ئێستادا گونجاوە یان پێویستی بە کاتە؟ ئەگەر دۆخەکە بە باشی بخوێنینەوە، دەبینین ئیسرائیل ئەولەویەتی تری هەیە، و دەیەوێت ئەو هەڕەشەیەی لە ناوچەکەدا هەیە بە تەواوی کۆتایی پێ بهێنێت. لە داهاتوودا ڕەنگە ئیسرائیل لە ئەمڕۆدا گرنگی بە باشووری سووریا دەدات، تا ڕادەیەکی زۆر بە تەواوی کۆنتڕۆڵی باشووری سووریای کردووە. نایەوێت بازنەکە زیاتر فراوان ببێت بە جۆرێک کە لەژێر کۆنتڕۆڵی دەر بچێت. بۆیە ئێمە بابەتەکەمان بە باشی نەخوێندەوە. بەڵێ، ڕەنگە گرەوێک هەبووبێت کە ئیسرائیل دەستبەردار نابێت، یان ئەمریکییەکان دەستبەردار نابن، بەو پێیەی شەڕمان لەگەڵیاندا کردووە، تەنانەت گوترا کە ئێمە هۆکاری گەڕانەوەی ترەمپ بووین بۆ سەرۆکایەتی ئەمریکا بەهۆی سەرکەوتنەکانمان دژی "داعش". بەڵام ڕای جەماوەری شتێکە و سیاسەتیش شتێکی تر. ئەورووپییەکان و ئەمریکییەکان سۆزیان بۆ گەلی کورد یان هەڵوێستی گەلی کورد هەیە، بەڵام سیاسەت لە سۆزی جەماوەری جیاوازە.

• وشەی خیانەت بەکار ناهێنم. من بە بەرژەوەندی دایدەنێم.

• وەڵڵا من بە ڕاشکاوی خۆم بە کەسێکی زۆر توندڕەو دانانێم.

• من پشتگیریی ئاشتی و تەبایی دەکەم. ڕاستە من کەسێکی سەربازیم، بەڵام هیچ ڕۆژێک بڕوام بەوە نەبووە کە بە ڕێگەی سەربازی دەتوانرێت لێکتێگەیشتن بەدی بهێنرێت یان کەسێک بگاتە شارستانییەت یان پێشکەوتن و گەشەسەندن. ئەو وڵاتانەی لە شەڕی ناوخۆیی و سەربازی دەربازیان بووە ئەوانەن کە پێشکەوتوون. من تەنیا بۆ دروستکردنی پەیوەندییەکی ئەرێنیی زۆر باش لە نێوان ئێمە و دەوڵەتی نوێدا هاتووم، لەسەر ئەم بنەمایەش. بەڵام وێنەکە بەم جۆرە بڵاوبووەوە، و خەڵک (جیهان) لەوانەیە ویستبێتیان ڕێوشوێنی خۆپارێزی بگرنەبەر، بۆیە شتەکان گەیشتنە ئەم ئاستە.

• ژمارەکە لە دەوروبەری حەفتا هەزاردا بوو.

• ئێستا ئەو ژمارەیەی ئێمە کە لەسەر زەوی هەیە ناسراوە. ئێمە لەگەڵ سوپادا لە چوارچێوەی چەند لیوایەکدا تێکەڵ بووین، هەر لیوایەکیش بە شێوەیەکی فەرمی پێشکەش کراوە (ناسێندراوە)، ژمارەی چەکدارانی هەر لیوایەکیش ١٣٠٠ شەڕڤانە. بەڵام ژمارەی ئێمە لەوە زۆر زیاترە، ئەگەر بمانەوێت لیوای تر پێکبهێنین، ئەوا دەتوانین نزیکەی هەشت لیوای تریش پێکبهێنین.

• ئێمە هەوڵ دەدەین لە داهاتوودا گفتوگۆ لەسەر ئەم دۆسیانە بکەین و شتەکان بە شێوەیەکی تر چارەسەر بکەین. ئەمانە سەربازن، و لەگەڵ وەزارەتی بەرگری تاوتوێی دەکەین کە چۆن کاروباریان ڕێکبخەین، چۆن پەیوەندییان بە سوپاوە دەبێت، ئەوانەشی کە ئەرکی سەربازییان کۆتایی پێدەهێنین (تەسریحیان دەکەین) چۆن خانەنشینییان بۆ ڕێکبخەین. هەروەها دۆسیەی کەمئەندامان و خانەوادەی شەهیدانمان هەیە کە ئەمانە دۆسیەگەلێکن لە داهاتوودا دەتوانین لەگەڵ وەزارەتی بەرگری گفتوگۆیان لەسەر بکەین و تاوتوێیان بکەین.

• ئامارێکی وردم لەلا نییە، بەڵام ژمارەی ئەوانیش زۆر بوو. لە جەزیرە لەوانەیە ژمارەیان لە ئێستادا لە دەوروبەری هەشت هەزاردا بێت.

• ئێستا ڕێککەوتنەکە لەسەر پێکهێنانی ئەو چوار لیوایەیە کە باسم کردن. ئەمەیە ڕێککەوتنەکە، و بەشداریکردنی ڕەگەزی مێینە ڕەتکراوەتەوە و ئێمەش هێشتا هەوڵ دەدەین.

• ڕەگەزی مێینە بە شێوەیەکی گشتی ڕەتکراوەتەوە، بەڵام ئەوان دەستوەردان لە تایبەتمەندیی ناوچەکانمان ناکەن بە حوکمی ئەوەی کە هێزی مێینە لە ناوچەکەمان بوونی هەیە، بەڵام ئەوان لە چوارچێوەی دامەزراوەی سوپادا هەژماریان بۆ ناکەن.

• بەڵێ، فیرقەیەک هەیە، و فەرماندەکەی ئەحمەد عایدە.

• نەخێر، ئەحمەد عاید کەسێکی ناسراوە و فەرماندەی فیرقەی شەستە.

• حەسەکە، قامیشلۆ، دێرک (مالیکیە).

• ڕێککەوتنەکە وا بوو.

• بێگومان، شتەکان بەردەوامن.

• دوو پاڵێوراو هەبوون، من و کەسێکی تر.

• ڕاستە.

• ئەمە پێویستی بە لێکۆڵینەوەیە بۆ ئەوەی زانیارییەکان دروست بن. من پێم وایە بڕیارەکە لە دیمەشقەوە دەرچووە، و بڕیارەکە پەیوەندی بە دیمەشقەوە هەیە. هەر لایەنێکی تریش بە جۆرێکی دیکە تێبگات ئەوە خوێندنەوەیە نەک زانیاری.

• دوای دیاریکردنم بەو پێکهاتەیە ئیتر زانیم، کە ئەمانەش بوونیان هەیە. هیوادارم دامەزراوەکانی دەوڵەت لەبەردەم هەموو پێکهاتەکاندا کراوە بن، بەبێ دوورخستنەوە یان پەراوێزخستنی هیچ لایەنێک.

• بەڵێ.

• هەر کە بە شێوەیەکی فەرمی دیاری کرام هیوای سەرکەوتنی بۆ خواستم، و زانیارییە فەرمییەکانم پێشکەش کرد و وێنەیەکمان لەگەڵ جەنابی وەزیر گرت، بابەتەکە کۆتایی هات، دواتریش گەڕامەوە بۆ ناوچەکە.

• بڕیار وایە هەموو دەسەڵاتەکانی ناوچەی ڕۆژهەڵات بە منەوە پەیوەست بن، بەڵام ئەو کێشانەی ئێستا هەن پێویستیان بە کاتە بۆ ئەوەی کاریان لەسەر بکرێت. بڕیارە هەموو ئەو سوپایەی لە ناوچەی ڕۆژهەڵات هەیە لە ڕێگەی منەوە سەر بە وەزارەتی بەرگری بێت. بەڵام ئەوەی چۆن ئەو کێشانەی هەن بەڕێوەیان دەبەین، چۆن هێوریان دەکەینەوە، و چۆن وا دەکەین کۆمەڵگە دۆخەکە قبووڵ بکات، ئەمانە هەمووی پێویستی بە هەندێک کار هەیە. لە ئێستادا من پەیوەندیم هەیە و هەوڵ دەدەم پەیوەندییەکان قووڵتر بکەمەوە، بەڵام جگە لە هێزەکانی خۆمان کە بوونیان هەیە، پەیوەندیی زیاترم نییە. هێزەکانی تریش پێشتر و لە ئێستاشدا هەماهەنگی هەبووە، و هێزەکانی خۆشمان هێشتا لەژێر کۆنتڕۆڵدان و بێگومان لەگەڵمانن.

• بەڵێ، دەسەڵاتەکان بە ڕاسپاردن یان بە دیاریکردن لەلایەن وەزارەتی بەرگرییەوە، یان ئەو ئەرکانەی سەر بە وەزارەتی بەرگرین لە ناوچەی ڕۆژهەڵات دیاری کراون.

• بە دڵنیاییەوە سەر بە منن، مەزڵووم هێشتا ماوە و لە ئێستادا ڕۆڵی سەرەکیی ئەو بەدواداچوونە بە حوکمی ئەوەی کە ئەو کەسەیە واژۆی لەسەر تێکەڵکردنەکە کردووە، ئەو بەدواداچوون بۆ دۆخی تێکەڵکردنەکە دەکات. مەزڵووم بۆ چەندین ساڵی دوورودرێژ فەرماندەی هێزەکانی "هەسەدە" بوو، هێشتا ئەو سیفەتەی ماوە چونکە ئێمە بە فەرمی کۆتاییهاتنی "هەسەدە"مان ڕانەگەیاندووە. لە داهاتووشدا بە شێوەیەکی ڕێکوپێک و فەرمی کۆتاییهاتنی "هەسەدە" ڕادەگەیەنین. لە ئێستادا ئەو بە سیفەتی واژۆکار لەسەر تێکەڵکردنەکە بوونی هەیە و هێشتا لە پڕۆسەکەدا بەردەوامە. کاتێک پڕۆسەکە کۆتایی دێت، مەزڵووم بە شێوەیەکی فەرمی کۆتاییهاتنی تێکەڵکردنەکە ڕادەگەیەنێت، و ئەوکات مەزڵوم عەبدی هیچ پەیوەندییەکی بە سوپاوە نامێنێت.

• باشترە ئەو پرسیارە ئاراستەی مەزڵووم بکەیت.

• لە ئێستادا دۆخی هەموو سووریا پێویستی بە ڕێکخستنەوەیە، دۆخی گشتی سەقامگیر نییە، بەڵام بە گشتی دۆخەکە بە ئەرێنی دەبینم. من کورد بە پێکهاتەیەکی بنەڕەتی لە سووریا دادەنێم شانبەشانی هەموو سوورییەکان. دۆخی سووریا پێویستی بە کاری بەردەوام و بێوچان هەیە لەلایەن هەموو سوورییەکانەوە و پێویستە هەموومان تەحەممول بکەین تاوەکو شتەکان هێمن دەبنەوە و دۆخەکە لە سووریا سەقامگیر دەبێت. بۆیە دۆخی کورد جیاواز نییە لە دۆخی گشتیی لە سووریا.

• پێم وا نییە لە ئێستادا هیچ پەیوەندییەک لە نێوان "هەسەدە" و ئێراندا هەبێت. کاتێک ئێران لە سووریادا بوونی هەبوو، هەندێک لایەن هەبوون پەیوەندییان هەبوو، بەڵام بە بڕوای من ئەوە کۆتایی هاتووە، لە دوای ڕووخانی ڕژێمەوە ئەم بابەتە کۆتایی هاتووە، هیچ پەیوەندییەک نییە کە بە پەیوەندییەکی "ئۆرگانی" (پێکهاتەیی) لەگەڵ ئێراندا دابنرێت. پێشتر پەیوەندی لەگەڵ هەموو ئەو هێزانەدا هەبوو کە لەسەر زەوی بوونیان هەبوو، لە نێویاندا ئێران.

• بێگومان لە سووریادا ڕێککەوتنگەلێک هەن کە ڕانەگەیەندراون. بەڵام بە جۆرێک لە جۆرەکان سووریا لەسەر بنەمای هێزەکانی هاوپەیمانان یان هێزەکانی ئەمریکا هەڵوێستێک وەردەگرێت، لەبەر ئەوەی ئەوان یارمەتیی سووریایان داوە و هۆکار بوون بۆ کردنەوەی دەرگایەکی نوێ لە سووریا، هەروەها یارمەتیی حکوومەتە نوێیەکەیان داوە بۆ گەیشتن بە دەسەڵات. ئەمەش جێگرەوەیەک (ئەڵتەرناتیڤێک) دەبێت کە پەنای بۆ دەبەن.

لە واقیعدا و لە ئێستادا هیچ شتێکی جدی نییە. سەبارەت بە سووریا، ئەو دەستوەردانانەی کە هەندێک کەس باسی لێوە دەکەن لەوانەیە هیچیان لێ نەکەوێتەوە، ئەستەمە دەستوەردان لە عێراق یان لوبنان بکات چونکە ئەمانە وڵاتی عەرەبین، مەگەر ئەوەی هەندێک هاوپەیمانی پێکبهێنرێن، ئەوکات دەکرێت سووریا لە چوارچێوەی هاوپەیمانییەکدا بەشداری بکات. بەڵام سووریا بە تەنیا و سەربەخۆ بەرەو وڵاتانی عەرەبی هەنگاو نانێت.

• لەوانەیە بوونی سەربازی نەبێت، بەڵام بوونی سیاسی هەیە.

• پێم وایە بنکەیەکی لۆجستی دەبێت، نازانم.

• ڕێک وایە.. ئەو شوێنانەی تێیدا بڵاوبوونەتەوە لە کوێیە نازانم، و زانیاریی وردم نییە.

• نازانم، ئەم زانیارییەم نییە. ئەوان لە ناوچەکانمان دەکشێنەوە، ئەوەی پێمان دەگوت ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی فورات یان ناوچەکانی دراوسێ.

• سەبارەت بە ناوچەکانی ڕۆژهەڵات بەڵێ ئەم زانیارییەم هەیە، ئەوان بەڕاستی کشاونەتەوە و تەنیا بنکەی "قەسرەک" ماوە.

• دەکرێت، بەڵام ئەوان لە ئێستادا بوونیان هەیە و پێیان ڕاگەیاندووین کە لە کاتی گونجاودا لە "قەسرەک" دەکشێنەوە.

• من هیوادارم سووریا وڵاتێک بێت کە تێیدا تەبایی و سازان بۆ هەمووان هەبێت، ببێتە مینبەری شارستانییەت لە ناوچەکەدا، وڵاتێک بێت کە خەڵک تێیدا بە شێوەیەکی ئاشتییانە پێکەوە بژین. بەڵام بەلای خودی خۆمەوە، هەر ئەوەم بەسە کە سووریا باش بێت، و لەوە زیاترم ناوێت. ئەگەر وڵاتیش باش بێت، دەتوانم لە گۆشەیەکدا دابنیشم و دەستوەردان لە هیچ شتێکدا نەکەم. گرنگ ئەوەیە وڵات باش بێت. من جیاوازی ناکەم لە نێوان کورد و عەرەب و پێکهاتەکانی تر. بەلای منەوە هەموو سوورییەک ئازیزە و دڵسۆزە بۆ وڵاتەکەی، و سووریا شایەنی هەموو خێر و باشییەکە.

سەبارەت بە داهاتوو، سووریا لە ناوچەیەکی زۆر هەستیار و ستراتیژیدایە، و ناکرێت ئەم هەموو قەیرانە هەروا بە ئاسانی تێپەڕێت بەبێ ئەوەی کاریگەری لەسەر سووریا هەبێت. بابەتەکەش دەوەستێتە سەر عەقڵ یان زیرەکیی کارگێڕی بە شێوەیەکی گشتی و مەبەستم کەسێکی دیاریکراو نییە.. چۆن خۆیان لەم قەیرانە دەپارێزن کە لە ناوچەکەدا هەیە؟ وە چۆن دەتوانرێت سووریا لە لێکەوتەکانی بپارێزرێت یان تا بکرێت کاریگەرییەکانی لەسەر سووریا کەم بكرێتەوە؟

• بە شێوەیەکی گشتی، پێم وایە ڕۆڵی خۆی بە شێوەیەکی سەرکەوتووانە دەگێڕێت و تا ئەم ساتەش زۆر ئەرێنییە. وەک گوتم ناوچەکە لەسەر پشکۆی ئاگرە، و دوورخستنەوەی سووریا لەم ئاگرانە کارێکی ئاسان نییە. بەڵام تا ئەم ساتە سەرکەوتوو بووە، و هیوای سەرکەوتنی بۆ دەخوازم.

• بە ڕاشکاوی من حەزم دەکرد بوارم لە کاروبارە سیاسییەکان یان ناوخۆییەکاندا بۆ بکرێتەوە، لەوانەشە کاتی ئەوەش بێت. بەڵام ئەمە ئەوەیە کە ئیستا خراوەتە بەردەستم، ئەمەش بە ئەرک یان پیشەیەک دەزانم کە دەبێت تێیدا کار بکەم. لە خوایش دەپاڕێمەوە کە شەرمەزارمان نەکات، و لە ئاست بەرپرسیارێتیدا بین، و خزمەتی ئەم وڵاتە بکەین.

• پێشتر ئەو ئارەزووەم هەبوو، بەڵام ئێستا ئەم ئەرکەم لێ داوا کراوە، منیش ئامادەم بۆ جێبەجێکردنی.

• سەبارەت بە عەرەب، هیچ هەڕەشە و مەترسییەک و هیچ شتێکی لەو جۆرە لە ئارادا نییە، بەپێچەوانەوە. بوونی کورد لە سووریا، تەنانەت لە بنیادنانی سووریای نوێدا لە پێش سەد ساڵ، کورد ڕۆڵێکی زۆر ئەرێنییان هەبووە. ئێمە پێمان وایە بێگومان لە بنیادنانی سووریای نوێشدا کورد ڕۆڵێکی ئەرێنییان دەبێت، و پارێزگاری لە خۆیان دەکەن و بەرگری لە وڵات دەکەن وەک چۆن بەرگری لە ئازیزترین شتی لای خۆیان دەکەن. بۆیە نابێت هیچ لایەنێک لە لایەنەکان گومانی لەم بابەتە هەبێت... دەمەوێت جەخت لەسەر لایەنی عەرەبی و برایەتیی کورد لەگەڵ عەرەبدا بکەمەوە.

• لە مێژوودا باس لە هیچ ناکۆکییەکی عەرەب-کورد نەکراوە. بەپێچەوانەوە دەستکەوتی هاوبەش هەن. کورد یەکەم نەتەوە بوون دوای عەرەب کە موسڵمان بوون، کورد بەشدارییان لە فتوحاتەکانی وڵاتی نێوان دوو ڕووبار (میزۆپۆتامیا) و وڵاتی فارسدا کردووە لەگەڵ سەرکردەی ئیسلامی خالید کوڕی وەلید. لە هەمان کاتدا، کاتێک مەزهەبە عەرەبییەکان لە نێوان خۆیاندا دەجەنگان، کورد هەڵوێستێکی دوور لە ململانێ ناوخۆییەکانی وەرگرت و بەرپەرچی هێرشەکانی ئەو دوژمنانەیان دایەوە کە ناوچەکە و وڵاتانی ئیسلامییان دەکردە ئامانج.

بە گشتی، کورد پێشەنگ بوون لەو بڵاوبوونەوە ئیسلامییەدا. ناسنامەی ئیسلامی کە کورد و عەرەبی کۆکردەوە، وەک مەشخەڵێک وابوو بۆ بڵاوبوونەوەی نەتەوەی ئیسلامی لە هەموو وڵاتانی ناوچەکەدا لە ڕۆژهەڵاتەوە تا ڕۆژاوا.

• ناکۆکی ئەو کاتە دروست بوو کە کورد هەستی بە چەوسانەوە یان پەراوێزخستن کرد لەو سەردەمەدا. جگە لەوە، ئێمە بڕوامان بە ناسنامەیەکی سووریی گشتگیریی هەیە. سووریا وەک چەترێکە بۆ هەمووان، ئەگەر لەم گۆشەیەوە سەیری بابەتەکە بکەین، واتا کورد لە مێژوودا چۆن بوون لەگەڵ ئیسلام؟ ئەگەر ناسنامە کۆکەرەوەکە ناسنامەی سووری بێت کە هەموو پێکهاتەکان کۆبکاتەوە، ئەوا کورد هەمان ئەو ڕۆڵە دەگێڕن کە لە سەردەمی فتوحاتە ئیسلامییەکاندا لە سەرەتای بڵاوبوونەوەی ئایینی ئیسلام لە ناوچەکەدا گێڕاویانە.

مەبەست ئەوەیە پەیامێکی ڕوون بۆ عەرەب هەبێت کە کورد دوژمن نین، بەڵکو برای ئایینی و برای نیشتمانین، هاوڕەگەزی ئایینی و هاوڕەگەزی نیشتمانین. هەندێک لایەن هەن هەوڵ دەدەن دۆخەکە بەرەو ئاراستەی جیاواز بەرن، "بەعسییەکان" هەوڵیان دا شتەکان بە نەتەوەپەرستیی عەرەبی یان شۆفێنیزمی عەرەبی ئاڵۆز بکەن، و تورکەکانیش هەوڵ دەدەن شتەکان بەرەو ئاراستەیەکی تر بەرن. کاتێک سووریا ببێتە ناسنامە کۆکەرەوەکە، ئەوا کورد قوربانی دەدەن و بەخشندە دەبن و ئامادەن قوربانی بۆ وڵاتی سوریا بدەن، ڕێک وەک ئەوەی لە مێژووی ئیسلامیدا و لە سەردەمی فتوحاتە ئیسلامییەکاندا لە وڵاتی نێوان دوو ڕووبار و وڵاتی فارسدا بوون.

• هیوادارم خودا شەرمەزارمان نەکات.

بۆ خوێندنەوەی بەشی یەکەم کلیکی ئەم لینکەی خوارەوە بکە:
https://www.kurdistanpost.com/?mod=news&id=95004