کلتوری تەخوین و جنێو لە ناو کورددا

جنێودان هەڵچوون و گرێی دەرونیە و هیچ باگراوەندێكی رۆشنبیری نیەو دەبێتە هۆی لەدەستدانی كۆنترۆڵ و برینداركرنی بەرامبەر.

جنێوفرۆش یاخوود دەم پیس بە بڕوای خۆی ڕەخنە لە بەرامبەرەكەی دەگرێت لە ئەنجامی هەڵسوكەوتێك كە بەلایەوە پەسەندنیە.

مرۆڤێک کاتێک جنێو ئەدات شێوازێكی باشتری نیە بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتیەكانی یاخوود رێگایەكی تری نیە بۆ کەم کردنەوەی توڕەی و هەڵچوونە دەرونیەكانی یاخوود خویی بەو شێوازە دەربڕینە ناشرینەوە گرتوە و ناتوانێت خۆی كۆنتڕۆڵ بكات. هەركەسێك لە هەر پلەو پایەك بێت کاتێک لە وەڵامدانەوە ناتوانێت وەك بەرامبەر بەڵگە بهێنێت ئەوا تووشی هەڵچوونی دەروونی دەبێت ، کە بۆ كردنەوەی ئەم گرێ دەروونیە جنێو بە كاردەهێنێت.

یەکەمین بەرە کە بۆ یەکەمینجار زمانی جنێو و تەخوینیان داهێنا چەپەکان بوون ، چەپەکان هێندە بێ ئەدەب بوون تەنانەت کە ئەگەر کەسێک بە بیری ئەوان بیری نەکردایەتەوە تۆمەتی ئەخلاقییان بۆ درووست دەکرد و لە نووسینی سەر دەرگای تەوالێتەوە بۆ سەر دیواری خوێندنگاکان ، بەمەشەوە نەدەوەستان جاری واهەبوو کار دەگەیشتە سەر ئەوەی تۆمەتی ئەخلاقیان بۆ کەسێکی دژبیری خۆیان هەڵدەبەست لەوانە ژنی فڵان کەس وای کرد و خوشکی فیسار کەس لەگەڵ فڵان کەس بیندرا و هتد ...

دواتر هەر ئەم چەپانە کە چوونە ناو پارتیەوە و ئەو مۆدێلی جنێوەشیان گواستەوە بۆ سەرکردایەتی پارتی و لە ناویاندا مەلا موستەفا ، نەوشیروان موستەفا کە خۆشی یەکێک بوو لە جنێوفرۆشەکان لە کتێبی پەنجەکان یەکتری دەشکێنن بەم شێوەیە باسی جنێوفرۆشی مەلا.موستەفا دەکات و دەڵێت

مەلا موستەفا لە ناکۆکیەکانی لەگەڵ باڵی مەکتەب سیاسی بە تایبەتی جەلال تاڵەبانی و براهیم احمد لە ناو خەڵک بەم شێوەیە لەسەریان دواوە ( ئەوانە سواری ژنی خەڵک دەبن ، سواری پێشمەرگە دەبن ، سواری یەکتر دەبن ، کاتێک پێشمەرگە نان نیە بیخوات ئەوان ماڵی خەڵک تاڵان دەکەن )

لە بەشێکی تردا دەڵێت کە کۆمەڵێک لە هاوەڵەکانی دێن بۆ لای مەلا موستەفا تا واز لەو ڕەفتار و جنێوفرۆشی و تۆمەت بەخشینەوەیە بهێنێت بەڵام مەلا موستەفا بەم شێوازە وەڵامیان ئەداتەوە ( کورد لەوە تێ ناگات بڵێم ناکۆکی سیاسیم هەیە بەڵام لە داتاشینی تۆمەت بۆ بەرامبەرەکەم تێدەگەن و بەوەش من نەیارەکانم دەشکێنم )

لە بەشێکی تردا دەڵێت ئەم زمان پیسیەی مەلا موستەفا لە سەرەوە گواسترایەوە بۆ خوارەوە و هەندێک ماستاوچی و نووسەری بەدفەڕی ئەو سەردەمەش وەک ( هەژار موکریانی و محمد هەرسین و  سەعید ناکام ) هەلەکەیان قۆستەوە و ئاگری شەڕەکەیان خۆشتر دەکرد و ناو ناتۆرەی وەک جەلالی و مەلایی و جاشی شەست و شەش و مەلا چۆمبی و تاقمەکەی جەلە و بلە ی لێ هاتە ئاراوە ...

هەر لە بەشێکی تردا بەم شێوەیە باسی مەلا موستەفا دەکات

دەڵێت جەژن دێتە پێشەوە نوری شاوەیس و عەلی عەبدوڵا ، ئەوڕەحمانە ڕووتە دەنێرنە لای مەلا موستەفا تا ئیجازەی لێ وەربگرن و بچنەوە لای ماڵ و منداڵیان کاتێک ئەوڕەحمان دەچێتە لای مەلا موستەفا و ئەو داوایەی لێ دەکات بەڵام مەلا بە بێ هیوای دەینێرێتەوە ، کاتێک دەگەڕێتەوە عەلی عبدللە لە ڕووتە دەپرسێت ها ڕووتە چیت کرد شێری یا ڕێوی ؟؟!!

ڕووتەش دەڵێت مەلا مووستەفا ووتویەتی نابێت بڕۆن و قسەیەکیشی کرد شایەنی گێڕانەوە نیە بە چەندین ڕجا و تکا زۆری بۆ دەهێنن پێیان بڵێت کە مەلا موستەفا چی ووتوە ئەویش دەڵێت مەلا موستەفا ووتویەتی ئیجازەیان نادەم و نایان نێرمەوە تا ژنەکانیان حیز ببن ..!!

عەلی بە دەم پیا سەکردنەوە دەڵێت بەڕاستی ئەم کابرایە زۆر بێ ئەدەبە و لەولاشەوە نوری شاوەیس هەڵدەیاتێ و دەڵێت ئەم گەوادە خۆی تەجروبەی هەیە یانزە ساڵ لە سۆڤیەت بوە ..!!

لە دوای نەوەد و یەکیش ئیسلامیەکان ئەو ئەرکەیان گرتە ئەستۆ کە تۆمەتی ئەخلاقیان ئەخستە پاڵ نەیارەکانیان و ئێستاش بڕۆن ببینن لە لایڤ و بڵاو کراوەکانیانەوە ئەو دیاردەیە بەدی دەکرێت

ئەزانن چەپەکان بە تایبەت شیوعی و کۆمۆنیستەکان  و ئیسلامیەکان بە هەموو بەرەکانیانەوە کاتێک دەدوێن هەست دەکەیت سەری مەنهۆڵێک هەڵدراوەتەوە و زەکەری پیسیان هەردەم لەناو دەمیان  دێت و دەچێت و بە ڕاست و چەپ ئەو زەکەرە لە دەمیان هاتوچۆ دەکات کە بەرامبەری پێ دادەبێژن .

ئەم چەپانە کە کۆکراوەی مارکسیەکان و لینینیەکانن و لە ڕابردوو لە گروپ و پارتە سیاسیەکانی وەک کۆمەڵە و شیوعی و کۆمۆنیست ئەندامبوون ، پاش ئەوەی هەر یەک لەو پارتانە نەمان یاخوود لاواز بوون ئەمڕۆ لە ژێر چەتری گروپێکی تردان کە پێیان دەگوترێت تەڤگەری ئاپۆچی و موریدەکانی تەریقەتی ئاپۆچێتی

ئەم تاقمە کە خویەکە و گرتویانە بە شیری و لە ئێستادا تەرکی ناکەن بە هەمان نەفەسی ڕابردوو کاتێک کەسێک ڕەخنە لە ئۆجەلان و فکرەکانیان بە بەڵگەی دەمکوتکەر بگرێت و مەجالێک بۆ لادانیان نەکات ، دێن لەبری وەڵامدانەوە بە شێوەیەکی مۆدێرن و شارستانیانە دێن و "جنێو ، تەخوین ، تەشهیر " دەبەخشنەوە ، لە جنێوی ئەخلاقیەوە پێتدا دێت هەتا دەگاتە جنێوی سیاسی و لە کۆتایشدا تەخوین و تۆمەتبارکردن بە کارکردن بۆلایەنێک کە گەر لە خۆیان بکۆڵیتەوە بۆت دەردەکەوێت زۆرینەیان بندیوار و مشەخۆری حزب و لایەنێکن و لە خراپترین حاڵەتیشدا بەکرێگیراوی لایەنێکی دەرەکی و دوژمنێکی دەرەکین و دەیانەوێت بە جنێو و تەخوین ناشرینیەکانی خۆیانی پێ داپۆشن .

ئیسلامیە سیاسیەکانی دوای نەوەد و یەک دیارترینیان ( یەکگرتوەکان و کۆمەڵی ئیسلامی و بزووتنەوەی ئیسلامی ) حاڵیان لە حاڵی چەپەکان باشتر نیە و هاوشێوەی چەپەکان کاتێك ڕەخنەیەک گەر ڕەخنەیەکی دینیش نەبێت و سیاسی بێت و لە سەرانی حزبە ئیسلامیەکانیش بگیرێت ئەوان بە تاوانی دەبینن و دێن هاوشێوەی چەپەکان دەست دەکەن بە جنێودان بە خوشک بە دایک بە ژن بە منداڵ ، هەر ئەو مۆدێلی جنێوەشە کە بۆت دەردەکەوێت سەدا نەوەد و نۆی کادری حزبی چەپ و ئیسلامی سیاسی توشی لادانی ئەخلاقی بوون و زۆرینەیان پیدۆفیل (منداڵباز ) و شەڕواڵپیسن هەر ڕۆژە و فایلی بەد ئەخلاقی یەکێکیان دەکەوێتە بازاڕەوە .