<

پرۆژه‌یاسای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی خانه‌نشینی ئه‌ندام په‌رله‌مان و وه‌زیره‌كان

27/06/2011, 12:00 (GMT+1)
له‌ ئێستادا زۆرینه‌ی جه‌ماوه‌ری كوردستان هوشیارن له‌ئاست ئه‌و ناهه‌قی و بێدادییه‌ی له‌ دابه‌شكردنی بودجه‌ی گشتی و ئه‌و تاڵانكارییه‌ی ده‌رهه‌ق به‌ ماڵ و سامانی گشتی ئه‌نجام ده‌درێت. به‌شێك له‌و تاڵانی و بێدادییه‌ به‌ده‌ر له‌یاسا ئه‌نجام ده‌درێت و به‌شێكیشی به‌یاسا رێكخراوه‌. بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی ئه‌و دۆخه‌ پێویستمان به‌ چه‌ندین كه‌مپه‌ین و چه‌ندین جوڵه‌ی مه‌ده‌نی و نیشتمانی گه‌وره‌یه‌.
ئه‌م كه‌مپه‌ینه‌ به‌گه‌ڕده‌خرێت بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی به‌شێكی ئه‌و بێدادییه‌ی كه‌ به‌یاسا رێكخراوه‌، له‌په‌یوه‌ندیدا به‌ خانه‌نشینكردنی ئه‌ندام په‌رله‌مان و وه‌زیره‌كانه‌وه‌ كه‌ بارێكی قورسی به‌سه‌ر بودجه‌ی گشتی وڵاته‌وه‌ دروستكردووه‌‌. ئێمه‌ له‌ په‌رله‌مانی كوردستان پرۆژه‌ یاسایه‌كمان بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ ئاماده‌كردووه‌ هاوپێچ له‌گه‌ڵ ئه‌م كامپه‌ینه‌دا بڵاویده‌كه‌ینه‌وه‌، چاوه‌ڕوانین له‌ ئێوه‌ی به‌ڕێز پشتیوانیمان بكه‌ن و ببنه‌ به‌شێك له‌ كه‌مپه‌ینه‌كه. داواكارین له‌ هاوكارانمان ئه‌ندامانی په‌رله‌مان، وه‌زیره‌كان، رۆشنبیران، رۆژنامه‌نوسان، فه‌رمانبه‌ران، مامۆستایانی ئاینی، هه‌ڵسوڕاوانی سیاسی و مه‌ده‌نی، هاونیشتمانانی كوردستان به‌گشتی، پشتیوانی سه‌رخستنی پرۆژه‌كه‌ بكه‌ن تا ببێته‌ یاسایه‌ك له‌ په‌رله‌ماندا له‌ژێر ناوی (پرۆژه‌ یاسای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی خانه‌نشینی ئه‌ندام په‌رله‌مان و وه‌زیره‌كان).
ئێوه‌ی به‌ڕێز بۆ پشتیوانی له‌م که‌مپه‌ینه‌ ده‌توانن ناو و ناونیشانی خۆتان بنێرن بۆ ئه‌م ئیمه‌یڵه‌:
[email protected]
له‌گه‌ڵ رێزو خۆشه‌ویستی ئه‌ندامانی په‌رله‌مان:

د. زانا ره‌ئوف - د. جه‌عفه‌ر عه‌لی - د. شاهۆ سه‌عید
26-7-2011

ده‌قی پرۆژه‌ یاساكه‌ به‌هه‌ردوو زمانی عه‌ره‌بی و كوردی:

مشروع قانون إلغاو تقاعد أعچاو البرلمان و الوزراو في إقليم كوردستان-العراق
الماده‌ الأولى: يقسد بالمسگلحات والتعابير اڵاتيه‌ المعاني المبينه‌ ازاوها:
1. الإقليم: إقليم كوردستان-العراق
2. البرلمان: برلمان كوردستان-العراق
3. الحكومه‌: حكومه‌ إقليم كوردستان-العراق
4. عچو البرلمان: عچو برلمان كوردستان-العراق
5. الوزير: وزير حكومه‌ إقليم كوردستان-العراق
الماده‌ الپانيه‌: تلغى جميع القوانين والأنڤمه‌ والتعليمات التي تنڤم ێليات تقاعد أعچاو برلمان كوردستان ووزراو الاقليم، ومن چمنها قانون تقاعد أعچاو المجلس الوگني لكوردستان-العراق رقم 13 لسنه‌ 1999 وتعديلاته.
الماده‌ الپالپه‌: لا يجوز بأي حال من الأحوال احاله‌ عچو البرلمان والوزير الى التقاعد عند انتهاو مهامهما في البرلمان او الوزاره‌ الا في حالتين:
1. عند بلوغه السن القانوني للتقاعد، ويقدر بالپالپه‌ والستين من العمر، فيخسس له راتب تقاعدي بنسبه‌ 50% من امتيازاته الشهريه‌ التي كان يتقاچاها قبل ژلك في البرلمان والحكومه‌.
2. عند الوفاه‌ ويخسس لژويه راتب تقاعدي بنسبه‌ 50% من امتيازاته الشهريه‌ التي كان يتقاچاه قبل وفاته.
الماده‌ الرابعه‌: يعاد عچو البرلمان والوزير الى وڤيفته التي كان يشغلها قبل ادائه اليمين القانونيه‌ كعچو في البرلمان او كوزير اژ رغب في ژلك، وتحتسب مده‌ مهامه في البرلمان والوزاره‌ لأغراچ العلاوه‌ والترفيع في الوڤيفه‌ التي كان يمارسها قبل انتخابه في البرلمان أو توليه الوزاره‌.
الماده‌ الخامسه‌: يمنح عچو البرلمان والوزير اپناو مهمامه في البرلمان والوزاره‌ مكافئه‌ شهريه‌ تتناسب مكانته وأداو مهامه باستقامه‌ ومهنيه‌، ولا يجوز منحه اي راتب او مكافئه‌ اچافيه‌ سوى ما يخسس له اسوه‌ بزملائه في البرلمان أو مجلس الوزراو، وينڤم ژلك بتعليمات من البرلمان ومن مجلس الوزراو وينشر نسها في الجريده‌ الرسميه‌.
الماده‌ السادسه‌: لا يعمل بأي نس قانوني أو قرار يتعارچ وأحكام هژا القانون.
الماده‌ السابعه‌: على البرلمان ومجلس الوزراو والجهات ژات العلاقه‌ تنفيژ أحكام هژا القانون.
الماده‌ الپامنه‌: ينفژ هژا القانون من تاريخ إسداره.
الأسباب الموجبه‌
بما أن ممارسه‌ عچو البرلمان أو الوزير لمهامه تعد مهمه‌ سياسيه‌ وقانونيه‌ مۆقته‌ توكل اليه مرهونه‌ بانتخابه من قبل الشعب أو نيله پقه‌ البرلمان كوزير في مجلس الوزراو، وگالما أن قوانين الخدمه‌ المدنيه‌ تنڤم ێليات تقاعد الموڤف العام الژي تُعهد اليه وڤيفه‌ دائمه‌ في ملاك الحكومه‌ لقاو راتب يتقاچاه من الميزانيه‌ العامه‌ وبژلك يكون خاچعاً لأحكام قانون التقاعد، وبغيه‌ الحفاڤ على المال العام وعدم إهداره، فقد شرع هژا القانون.

ده‌قی پرۆژه‌كه‌ به‌زمانی كوردی:
پرۆژه‌ یاسای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی خانه‌نشینی ئه‌ندام په‌رله‌مان و وه‌زیره‌كانی هه‌رێمی كوردستان-عیراق
ماده‌ی یه‌كه‌م: مانای زاراوه‌و گوزراشته‌كان:
1. هه‌رێم: هه‌رێمی كوردستان-عیراق
2. حكومه‌ت: حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان-عیراق
3. په‌رله‌مان: په‌رله‌مانی كوردستان-عیراق
4. ئه‌ندامی په‌رله‌مان: ئه‌ندامی په‌رله‌مانی كوردستان-عیراق
5. وه‌زیر: وه‌زیری حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان-عیراق
ماده‌ی دووه‌م: هه‌موو ئه‌و یاساو نیزام و رێكارانه‌ هه‌ڵده‌وه‌شێندرێنه‌وه‌ كه‌ میكانیزمی خانه‌نشینی ئه‌ندام په‌رله‌مان و وه‌زیره‌كانی هه‌رێم رێكده‌خه‌ن، له‌ناویاندا یاسای خانه‌شینی ئه‌ندامانی ئه‌نجومه‌نی نیشتمانی كوردستان-عیراق ژماره‌ 13 ساڵی 1999 له‌گه‌ڵ هه‌مواره‌كانیدا.
ماده‌ی سێیه‌م: به‌هیچ جۆرێك ئه‌ندامی په‌ر‌له‌مان و وه‌زیر، دوای ته‌واوبوونی ئه‌ركه‌كانیان، خانه‌نشین ناكرێن ته‌نها له‌ دوو حاڵه‌تدا نه‌بێ:
1. كاتێ ته‌مه‌نی ده‌گاته‌ واده‌ی یاسایی خانه‌نشینی، كه‌ به‌ شه‌ست و سێ ساڵی مه‌زه‌نده‌ ده‌كرێ، به‌بڕی 50%ی ئه‌و ئیمتیازه‌ مادییه‌ خانه‌نشین ده‌كڕێ كه‌ پێشتر له‌ په‌رله‌مان یان له‌ حكومه‌ت وه‌ریگرتووه‌.
2. كاتێ كۆچی دوایی ده‌كات موچه‌یه‌كی خانه‌نشینی بۆ خێزانه‌كه‌ی ده‌بڕدرێته‌وه‌ به‌بڕی 50%ی ئه‌و ئیمتیازه‌ مادییه‌ی كه‌ پێشتر له‌ په‌رله‌مان یان له‌ حكومه‌ت وه‌ریگرتووه‌.
ماده‌ی چواره‌م: ئه‌ندام په‌رله‌مان و وه‌زیر، پاش ته‌واوبوونی ئه‌ركه‌كانیان، ئه‌گه‌ر خۆیان ئاره‌زو بكه‌ن ده‌‌گه‌ڕێندرێنه‌وه‌ بۆ ئه‌و وه‌زیفه‌یه‌ی كه‌ پێش سوێندخواردنیان وه‌ك ئه‌ندام په‌رله‌مان یان وه‌زیر هه‌یانبوه‌، ماوه‌ی مانه‌وه‌یان له‌ په‌رله‌مان و وه‌زاره‌ت به‌ مه‌به‌ستی سه‌رموچه‌و به‌رزكردنه‌وه‌ له‌و وه‌زیفه‌یه‌یدا بۆ ئه‌ژمارده‌كرێ كه‌ پێش هه‌ڵبژاردنی بۆ په‌رله‌مان یان یان پاڵاوتنی بۆ وه‌زاره‌ت هه‌یبوه‌.
ماده‌ی پێنجه‌م: ئه‌ندام په‌رله‌مان یان وه‌زیر له‌ كاتی ئه‌ركیان له‌ په‌رله‌مان یان وه‌زاره‌ت خه‌ڵاتێكی مانگانه‌یان پێده‌به‌خشرێ كه‌ له‌ ئاستێكی شیاودا بێت بۆ پۆسته‌كانیان تا به‌ رێكوپێكی و به‌شێوه‌یه‌كی پیشه‌یی ئه‌ركه‌كانیان ئه‌نجام بده‌ن. هیچ موچه‌و خه‌ڵاتێكی تریان پێنابه‌خشرێ جگه‌ له‌و خه‌ڵاته‌ی كه‌ وه‌ك هه‌مو هاوكاره‌كانیان به‌یه‌كسانی له‌ په‌ر‌له‌مان و ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران وه‌ریده‌گرن. ئه‌م ماده‌یه‌ به‌ رێكاری تایبه‌ت له‌لایه‌ن پار‌له‌مان و حكومه‌ته‌وه‌ رێكده‌خرێ و له‌ رۆژنامه‌ی ره‌سمیدا بڵاوده‌كرێته‌وه‌.
ماده‌ی شه‌شه‌م: كار به‌هیچ ده‌قێكی یاسایی و بڕیارێك ناكرێ كه‌ پێچه‌وانه‌ی حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ بێت.
ماده‌ی حه‌وته‌م: پێویسته‌ له‌سه‌ر په‌رله‌مان، ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران و لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان حوكمه‌كانی ئه‌م یاسایه‌ جێبه‌جێبكه‌ن.
ماده‌ی هه‌شته‌م: ئه‌م یاسایه‌ له‌ رۆژی ده‌رچونیه‌وه‌ كاری پێده‌كرێ.
هۆكاره‌كانی ده‌رچواندنی‌ ئه‌م یاسایه‌:
به‌و پێیه‌ی كاری ئه‌ندام په‌رله‌مان یان وه‌زیر ئه‌ركێكی سیاسی و یاسایی كاتییه‌، كه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ هه‌ڵبژاردنیه‌وه‌ له‌لایه‌ن گه‌له‌وه‌ یان متمانه‌به‌خشین پێی وه‌ك وه‌زیر له‌لایه‌ن په‌رله‌مانه‌وه‌، به‌و پێیه‌ی یاساكانی راژه‌ی مه‌ده‌نی میكانیزمی خانه‌نشینبوونی فه‌رمانبه‌ری گشتی رێكده‌خات كه‌ وه‌زیفه‌یه‌كی هه‌میشه‌یی هه‌یه‌ به‌رامبه‌ر موچه‌یه‌ك كه‌ له‌ بودجه‌ی گشتی بۆی ته‌رخانده‌كرێت به‌وه‌ش پابه‌ند ده‌بێ به‌ حوكمه‌كانی یاسای خانه‌نشینییه‌وه‌، هه‌روه‌ها له‌پێناو پاراستنی ماڵی گشتی و به‌فیڕۆنه‌دانی ئه‌م یاسایه‌ رێكخرا.


پشتیوانانی که‌مپه‌ینه‌که‌:
ئەو بابەت و هەواڵانەی کە ناوی نووسەرەکانیان دیار و ئاشکرایە، تەنیا نووسەرەکەی بەرپرسیارە، نەک کوردستانپۆست