<

له ‌دوای هه‌ڵبژاردنی په‌رمانی کوردستان چاره‌نووسی فایلداره‌کان به‌ره‌وکوێ ده‌برێ

03/08/2009, 12:00 (GMT+1)
هاوڕێیه‌کی پێشینه‌ی مچه‌ی فایلڕه‌ش کاتێ له‌ ماڵپه‌ڕه‌ کوردیه‌کاندا هه‌ڕه‌شه‌ی بڵاوکردنه‌وه‌ی زنجیره‌ی فایلداره‌کانم خوێنده‌وه‌ خۆم بۆ ڕانه‌گیرا هه‌ندێ بیره‌وه‌ریم به‌مێشک داهات و ووتم منیش تاکێکی کوردم با ویژدانی خۆم ئاسوده‌ که‌م و ڕاستیه‌کان بنووسم که‌ من له ‌نزیکه‌وه‌ ئاگادارم .
دڵنیابن مه‌رگ ومردن مه‌ودای که‌س نادات وله ‌ده‌رگای هه‌موو مرۆڤێک هه‌رده‌دات جا ئه‌و کاته‌ی خوا له ‌ده‌رگای ئێوه ‌ده‌دات له ‌لیپرسینه‌وه‌کانی شه‌هیدان بوێربن وگیانیان ئاسوده‌ بکه‌ن .
پێویسته ‌ئه‌وه‌ی ده‌ی زانن به‌رامبه‌ر هه‌موو ئه‌و فایلدارانه‌ی که ‌ئێستا موڵک وماڵی میلله‌تی کورد ده‌خۆن له‌ سایه‌ی هه‌ردوو بنه‌ماڵی مافیا، ده‌ست وکرداره ‌ڕه‌شه‌کانیان ده‌رخه‌ن به‌ هه‌ر شیوه‌یه‌ک بێت بۆ ئه‌وه‌ی ڕوو ڕه‌شی مێژووبن. یه‌كی له‌وانه‌ مسته‌فا چاوڕه‌شی فایلداروسیخوڕه‌ که ‌ئه‌ـڕۆ بۆته‌ ده‌م ڕاستی مام جه‌ڵالی جاش 66،ئه‌م کاره‌ش خۆی له‌خۆیدا پرسیاره‌ بۆ خوێنه‌روبینه‌ری هه‌موو ئه‌و وێنانه‌ی که‌ مامه‌ومچه‌ ده‌بینرێن له‌کۆبوونه‌وه‌کاندا،دیاره‌ له‌ فایله‌کانیاندا کاری هاوبه‌ش هه‌یه‌ بۆیه‌ له‌ گوڵ کاڵتر به‌یه‌کتری ناڵێن ......
مچه‌کوێری خائین وتاوانبار به ‌سه‌ده‌ها کوڕی کوردی به‌گرت وکوشت داوه‌ له‌ مێژووی ژیانی شار و شاخی بۆ نووسینه‌وه‌یان پێویستمان به‌ هه‌مووکاغه‌زی کوردستان هه‌یه‌ بۆیه‌ ده‌کرێ به ‌کورتی به‌سه‌ر ڕووداوه‌کاندا گوزه‌ر بکه‌ین و هه‌ندێکی بۆ خوێنه‌ران ڕوون بکه‌ینه‌وه‌.
بۆردومان کردنی شاری بانه‌ش هه‌رله‌سه‌ر زانیاریه‌کانی ئه‌م بووه‌ و ئه‌و پێشمه‌رگه‌ قاره‌مانانه‌ی که‌ کاتی خۆی هاتونه‌ته‌وه ‌بۆ ناو شار بۆ ئه‌نجامدانی چالاکی ته‌نها ئه‌م ئاگاداربووه‌ له‌وانه‌ دلیر سابیر وئاسۆی ده‌لاک وخالیدی خاڵۆزای خۆی ئه‌م سێ پێشمه‌رگه‌یه‌ کاتی خۆی به‌ جیا جیا له‌ناو شا به‌ چه‌که‌وه‌ گیران ،ئاسۆی ده‌لاک و دلێرسابیر هه‌ردووکیان پارجه‌پارجه‌کران وتائه‌مڕۆش که‌ به ‌ته‌رمه‌کانیان نازانرێت ،که ‌چی خالیدی خاڵۆزای موسته‌فا چاوڕه‌ش که ‌شاهیدیشی له‌سه‌ربوو که‌ گوایه‌ (سه‌بری شێخ حه‌سه‌نی مارگروحوسینی شێخ حه‌سه‌نی مارگری کوشتووه‌ که‌چی مه‌حکه‌مه‌ی سه‌وره ‌ته‌نها به ‌نووسراوێکی مسته‌فا له‌و تاوانه‌ی ئازادکرا.
کاتی خۆی که ‌به‌ڕیز فه‌ریدون دارتاش له‌ یه‌کێتی هونه‌رمه‌ندانی کوردستان له‌ شاره‌وه ‌به‌ره‌و شاخ سه‌ردانی مام جه‌لال ده‌کات بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ک لێپرسراوی که‌س نه‌یناسێ ده‌مامک دارده‌بێت وته‌نها سێ که‌س له‌م سه‌ردانه‌دا ئاگادارده‌بن له‌وانه‌ خێزانی خۆی و مام جه‌لال وکه‌سی سێ هه‌م فایلداره‌که‌یه‌ مچه‌ کوێر ،پاش ئه‌وسه‌ردانه‌ کاک فه‌ریدون گه‌ڕایه‌وه‌ شار یه‌کسه‌ر گیراو به حوکمی هه‌تاهه‌تایی به‌سه‌ردا سه‌پێندرا.
کاکه‌ نه‌وه‌ گیان ..کاکه‌ کۆسره‌ت کاک مه‌لابه‌ختیار وکاکه‌کانی تر ....
کاتێک که ‌هاتنه‌وه‌ بۆ سلێمانی هه‌ندێ له‌ پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌کانیان دی که‌ کاتی خۆی زیندانی سیاسی بوون ،دواتر باسیان له‌وه ‌ئه‌کرد که‌ مام جه‌لال بانگی کردوون بۆ قه‌لاچوالان و قسه‌ی بۆ کردوون
که‌ چی زیندانیه‌ سیاسیه‌کان ناڕه‌زای و ناڕه‌حه‌تی خۆیان ده‌ربڕی و شکی ئه‌وه‌یان هه‌بوو ئه‌وفایلداره‌ مچه‌کوێر به ‌گرتی داون و ئێستاش له ‌ته‌نیشت مام جه‌لال دانیشتوون .
جا به‌ڕیز کاک مه‌لابه‌ختیار ....
خۆ جه‌نابیشت له‌ کوردستان له‌ به‌رنامه‌که‌ی ئازاد سدیق ڕاتان گه‌یاند که‌ ده‌بێ فایلداره‌کان به‌سزای خۆیان بگه‌ن و ده‌یانده‌ن به ‌دادگا و بۆ جه‌ماوه‌ری ڕوون ده‌که‌نه‌وه‌،ئه‌ی مسته‌فا چاوڕه‌ش که له ‌رۆژنامه‌ی هاوڵاتی ژماره‌144 دان به‌ وه‌دا ده‌نێ که‌ فایلداربووه‌،جه‌نابت چۆن ڕێگات دا مام جه‌لال
ئه‌ و ‌فایلداره‌ له ‌ته‌نیشت خۆی دابنێت .....به‌هه‌مان شێوه‌ی جاران مێژوو خۆی دووباره ‌کرده‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی له‌ ته‌نیشت به‌ختیار و مامه ‌دانیشیته‌وه‌ بۆ دیعایه‌ی هه‌لبژاردنه‌کانی 2009.
مسته‌فا چاوڕه‌ش له ‌هاوڵاتی ژماره‌ 144 لاپه‌ڕه‌ی 6 دا خۆی ده‌ڵێ ساڵی 1978 هاتمه‌وه ‌ناوشار گوایه‌ تاوانبارێکی به ‌سزای ڕه‌وای گه‌ل گه‌یاندوه‌ که‌ چی ڕاستی ڕووداوه‌ که ‌پێچه‌وانه‌یه‌،
یه‌که‌م خۆی ته‌نیا نه‌بووه ‌به‌ڵکو بابه‌تاهیر و عوسمانی قاله‌منه‌وه‌ر ی له‌گه‌ڵدابوو،پێش شه‌هیدبوونی بابه‌تاهیر ووتوویه‌تی ئێمه‌ هه‌رسێکمان هاتینه‌وه‌ بۆ کوشتنی ملازم دحام به‌ڵام کاتێکمان زانی له‌لای جه‌رجیسی ئاره‌ق فرۆش وه که‌سێک وه‌ستابوو یه‌کسه‌ر ‌ مسته‌فا ووتی ئه‌وه‌تا و ئێمه‌ش که‌وتینه‌ ته‌قه لێ کردنی ئه‌ویش رئیس عوره‌فای ئینزیبات بوو به‌ ناوی شێخ غه‌ریب بوو که‌ کوشتمان .بابه‌تاهیر ده‌ڵێ که ‌گه‌ڕاینه‌وه‌ ‌عوسمان گاڵته‌ی پێ ده‌کردو پێ ی ده‌ووت مچه‌که‌ڕ ئێستا هه‌رچی لگاوچی و قومارچیه‌کانه‌ شاییانه‌، مچه‌ به‌و قسانه‌ توڕه ده‌بوو.
مسته‌فا باسی ئه‌وه ‌ده‌کا که ‌گوایه‌ زاهیری برای ناپاڵمی به‌رکه‌وتووه‌و سووتاوه‌...نامه‌رد قابیله‌ دوژمن له‌به‌رخاتری چاوه ڕه‌شه‌کانی جه‌نابت بڵێ توخوا زاهیری برای مسته‌فا خۆت لاده‌ با به‌رنه‌که‌ویت ؟
ئه‌وکاته‌ی که ‌تۆ باسی لێ ده‌که‌یت کورد خاوه‌نی ده‌یان هه‌زارپێشمه‌رگه‌بووه ‌ئه‌ویش یه‌کێک بووه ‌له‌وان .
ساڵی 1985 سه‌بری شێخ حه‌سه‌ن له ‌تۆڵه‌ی حسێنی برای مینی بۆتۆی تاوانبار له‌سه‌رقه‌بران نابۆوه‌ به‌ڵام سه‌د مخابن ماجدی پورزات به‌رکه‌وت تۆی خۆفرۆش ته‌نها و ته‌نها بیرت له‌مانی خۆت کردۆته‌وه‌.
بۆ نانه‌وه‌ی شه‌ڕی براکوژیش ئه‌م تاوانباره‌ ڕۆڵێکی زۆرگڵاوی بینی به‌ فه‌رمانی به‌عس و مه‌رامه ‌گڵاوه‌کانی حیزبی به‌عسی ته‌نفیز کردوه‌.
به‌ڕیزان ،،،،،، ئه‌م ڕاستیه ‌له‌وه‌وه‌ ده‌رده‌که‌وێ که‌ ئه‌م تاوانباره‌ فایل ڕه‌شه‌ هه‌رله‌زمانی نازم گزاری گۆڕبه‌گۆڕه‌وه‌ په‌یوه‌ندی به ‌ڕژێمی به‌عسه‌وه‌ هه‌بووبێ بۆ نانه‌وه‌ی ئاژاوه‌و دووبه‌رکی وشه‌ڕی ناوخۆی کورد به‌ کورد به‌ کوشتدان،خۆش به‌ختانه‌ هه‌ندێ له‌وفایلدارانه‌ ڕووی ڕاسته‌قینه‌ی سیخوڕیان له‌ساڵی 2003 که‌شف بوون وله‌به‌ر چاوی گه‌ڵ روو ڕه‌شی دونیاو قیامه‌ت بوون له‌وانه‌ مسته‌فا چاوڕه‌ش که‌ به‌ به‌ڵگه‌وه‌ ده‌ی سه‌لمێنێ له‌ فایله‌که‌ی دا که‌هه‌ڵگیرسانی ئه‌م شه‌ڕه‌ ناوخۆیه‌ به‌شێکی زۆری تاوانکه‌ ده‌که‌وێته ‌ئه‌ستۆی مسته‌فا چاوڕه‌ش به‌فه‌رمان وجێ به‌جێ کردنی مه‌رامه‌کانی ڕژێمی گۆڕبه‌گۆڕ .
له‌سه‌رقسه‌ی خۆی له‌ ڕۆژنامه‌ی هاوڵاتی ژماره‌144 (باڕاستیه‌کان له‌خه‌ڵک چه‌واشه ‌نه‌کرێت) دانی به‌وه‌ ناوه‌ که‌ له‌ڕێگای هه‌مزا ئاغا په‌یوه‌ندی به‌ستوه‌ به‌ ده‌زگای سیخوڕی به‌عس وه‌ به‌ فه‌رمانی ئه‌و ده‌زگا سیخوڕیه‌ هه‌مزا ئاغا ئاگادارکراوه‌ته‌وه ‌که ‌ده‌بێ مسته‌فا چالاکیه‌کی گه‌وره ‌بنوێنێت ئه‌گینا ئێمه‌ به‌شێوه‌یه‌کی تر ڕه‌فتاری له‌گه‌ڵ ده‌که‌ین هه‌رله‌ڕیگای هه‌مزا ئاغاوه‌ مسته‌فا چاوڕه‌ش په‌سه‌ندنامه‌ی ڕازی بوون به ‌ناوێکی نهێنی ده‌نێرێت بۆ ڕژێم وه‌ داوای کردوه که ‌ئاماده‌یه ‌به‌س په‌له‌ی لێ نه‌کرێت هه‌رله‌وڕۆژه‌ ده‌ستی کردوه‌ به‌ پیلان دانان که‌ ئه‌وکاته‌ی که‌ عه‌لی حه‌سۆمیرخان وچه‌ندپێشمه‌رگه‌یه‌ک دێن بۆسه‌ردانی که‌س وکاریان له‌ قه‌ڵادزێ وده‌ڵین ؟
عه‌لی حه‌سۆ میرخان سووکه‌ ده‌مه‌قاڵیه‌کی بووه‌ له‌گه‌ڵ دوکاندارێک مسته‌فا چاوڕه‌ش ئه‌و ده‌رفه‌ته‌ به ‌هه‌ل ده‌زانێ وعه‌لی کانه‌بی وچه‌ند پێشمه‌رگه‌یه‌ک ده‌نێرێ بۆسه‌رعه‌لی حه‌سۆمیرخان له ‌ئه‌نجامدا ئه‌و دووکه‌ڵه‌ پیاوه ‌به ‌یه‌کتری به‌کوشت داو پاشان مسته‌فا خۆی فه‌رمان ده‌دا که‌بچن ئه‌حمه‌دی ساڵع به‌گ بگرن و ڕووت وقوتتی بکه‌نه‌وه ‌ئینجا گولله‌بارانی بکه‌ن ئه‌وه‌بووبه‌ هه‌مان شێوه‌ ئه‌حمه‌دی ساڵح به‌گ کوژرا.
دوای چه‌ند مانگێک که ده‌زانێ کڵپه‌ی ئاگره‌که‌ی خۆش کردوه‌ به‌ هه‌مزه‌ سووری جوتیاران ده‌ڵێ به ‌فه‌رمانی شۆڕش بڕۆ هه‌مزا ئاغام بۆ بکوژه‌،ئه‌و هه‌مزا ئاغای که‌ چه‌ندین ساڵه‌ له‌ڕیگای ئه‌وه‌وه‌ سیخوڕی بۆ ڕژێم ئه‌کرد.
هه‌مزه‌ سوور ی مه‌رگه‌ی فه‌رمانه‌که‌ی مچه‌کوێر جێ به‌جێ ده‌ کات و هه‌مزا ئاغا ده‌کوژێت له‌م تاوانه‌ ژنی هه‌مزا ئاغا له‌کاتی تاوانه‌که‌یا هه‌مزه‌ سووری مه‌رگه‌یی ده‌بینێت وپاسه‌وانه‌کانی تایبه‌تی مسته‌فا چاوڕه‌ش هه‌مزه‌سوور به‌هه‌ڵه‌ ده‌به‌نه ‌زیندانی چوارتا له‌ زیندانه‌که‌یا ته‌های حاجی شێخ محه‌مه‌دی خه‌لكی بازیان له‌گه‌ڵ نووری خاته‌ دۆم که ‌له‌سه‌ر پیاوکوشتن گیرابوون ئه‌و شه‌وه ‌له‌زیندان هه‌مزه‌ سوورلای ئه‌وپاسه‌وانه‌کانی زیندانیش هه‌ر ئه‌و شه‌وه‌ شه‌ماڵی عه‌لی مروورو که‌ ناوی نهێنی یه‌که‌ی هه‌ژار بووه ‌له‌گه‌ڵ ڕێبوار خوشکه‌زای که‌ریمی نانه‌واو جمال ناوێک پاسه‌وانی زیندان ده‌بن .
شه‌و هه‌مزه‌ سوور له‌بێ تاقه‌تی خۆیا هاوار ده‌کاو ده‌ڵی هه‌مزه‌ ئاغایان پێ کوشتم وده‌شم گرن بۆ به‌یانیه‌که‌ی مسته‌فا چاوڕه‌ش پێ ی ده‌زانێ ئاگر ده‌که‌وێته‌ که‌وڵی یه‌کسه‌ر بڕیارده‌کاو به‌هه‌مان پاسه‌وانه‌کانی تایبه‌تی خۆی که ‌به‌په‌له‌بیهێننه‌ ده‌ره‌وه‌ له‌سه‌ر شه‌ستی سلێمانی بیکوژن ولاشه‌که‌ی فڕێده‌ن، پاشان له‌که‌ناڵی ته‌له‌فیزێۆنی گه‌لی کوردستان بڵاوده‌کرێته‌وه‌ که‌ لاشه‌یه‌ک له‌سه‌رشه‌ستی که‌وتوه‌و ناوی هه‌مزه‌ مه‌رگه‌یه ‌ئه‌وه‌ی ده‌یناسێ با په‌یوه‌ندی بکات به‌گبی عه‌دلی و زیندانیه‌کان هه‌مووجارێک له‌کونی ده‌رگاوه‌ هه‌واڵه‌کانی ته‌له‌فیزێونیان سه‌یر ده‌کردو که‌ئه‌م هه‌واڵه‌ ده‌بیستن ترس دایانده‌گرێت و واهه‌ست ده‌که‌ن که ‌دێن ئه‌وانیش له‌ناوده‌به‌ن ئه‌م ڕاسیه‌ ئه‌وه‌ نیشان ده‌دان که ‌مسته‌فا چاوڕه‌ش دروستکه‌ری شه‌ڕی براکوژیه‌که‌بووه‌.ڕه‌نگه‌ هه‌ندێ که‌سی چه‌واشه‌کار داوای ناوناونیشان وزانیاریمان لێ بکه‌ن ئه‌گه‌ر سه‌رۆکی هه‌رێم وسه‌رۆک کۆمار گرنتیمان پێ بده‌ن ئێمه‌ هه‌موو شاهیده‌کان به‌ ئاشکرا ده‌هێنینه ‌ناو بابه‌ته‌که‌.
داوا له‌ سه‌رکردایه‌تی یه‌کێتی نیشتیمانی ئه‌که‌م که ‌تۆزێک ویژدانیان بچوڵێت بگه‌نه ‌ئه‌و بڕوایه‌ که ‌ئه‌وتاوانباره ‌ئه‌وه‌نده‌ی دوژمنی بۆ یه‌کێتی دروستکردوه‌ هێنده‌ دۆستی بۆ په‌یدا نه‌کردوه‌ هه‌موو ئه‌م کارانه‌ی ئه‌نجامی داوه‌ لێکۆڵینه‌وه‌ی له‌سه‌ر بکرێ ئه‌وه‌ ده‌رده‌که‌وێ که‌ له ‌سه‌دا سه‌د له‌ خزمه‌تی دوژمندا بووه ‌دوابڕیاریش لای به‌ڕیزتانه‌.....

هاوڕێیه‌کی پێشینه‌ی مچه‌ی فایلڕه‌ش سلێمانی
ئەو بابەت و هەواڵانەی کە ناوی نووسەرەکانیان دیار و ئاشکرایە، تەنیا نووسەرەکەی بەرپرسیارە، نەک کوردستانپۆست