ئەحمەد شەرع کورد وەکو گەل و نەتەوە ناونابات، بەڵکو وەک هاوڵاتییەکی سوری ناودەبات
17/01/2026, 21:15 (GMT+1)
- شەرع لە مەرسومەکەیدا پاکتاوی ڕەگەزی ڕاگەیاندوە دەبێت کورد بە ئاگایانە مامەڵە بکات
تیرۆرست شەرع دەڵێت هاوڵاتیانی کورد بەشێکن لە گەلی سوری
دەبوو بیگوتایە گەلی کورد وەک گەلی سوری بەشێکی گرنگن لە سووریا ، یاخوود بیگوتایە هاوڵاتیانی سوری و هاوڵاتیانی کورد بەشێکی گرنگن لە سووریا ، ئەوەی شەرع دەیڵێت پاکتاوی ڕەگەزیە بە ڕوکەشی دیموکراتی کاتێک گەلێک تەنها لە هاوڵاتیدا بچووک دەکاتەوە
- واتای چەمکەکانی گەل هاووڵاتی و وڵات
" کورد و عەرەب وەک دوو گەل، سووریا وەک چەتری هاوبەش "
لە زۆربەی کێشە سیاسی و نەتەوەییەکاندا، تێکەڵبوونی ماناکانی گەل و هاووڵاتی هۆکاری سەرەکی تێگەیشتنە هەڵەکانە. بۆ ئەوەی گفتوگۆیەکی دروست و دادپەروەرانە هەبێت، پێویستە سەرەتا ئەم دوو چەمکە لە یەکدی جیا بکەین.
هاووڵاتی چەمکێکی یاساییە؛ پێوەندیی تاکەکەسە بە وڵاتەوە. هەر کەسێک پاسپۆرتی وڵاتێکی هەبێت و لە ژێر یاساکانی ئەو وڵاتەدا بژی، هاووڵاتی ئەو وڵاتەیە، بەبێ جیاوازی زمان، نەتەوە یان ئایین.
بەڵام گەل (نەتەوە) چەمکێکی مێژوویی، کلتووری و ناسنامەییە. گەل کۆمەڵە خەڵکێکە کە زمان، مێژوو، کلتوور و هەستی هاوبەشیان هەیە، و ئەم ناسنامەیە پێش دروستبوونی زۆربەی وڵاتە مۆدێرنەکان بوونی هەبووە.
- کورد وەک گەل و نەتەوە
گەلی کورد یەکێکە لە کۆنترین گەلەکانی ناوچەکە. زمانی کوردی، مێژووی هاوبەش، کلتوور و فۆلکلۆر، و هەستی ناسنامەی نەتەوەیی، هەمووی دڵنیایی دەدەن کە کورد تەنها کۆمەڵێک هاووڵاتی نیە، بەڵکو گەلێکە بە ناسنامەی دیاریکراو.
کوردانی سووریا، لە ڕووی یاساییەوە هاووڵاتی سووریان، بەڵام لە ڕووی نەتەوەییەوە، بەشێکن لە گەلی کورد، نە بەشێک لە گەلی عەرەب یان گەلێکی تر.
عەرەب وەک گەل و نەتەوە
هەمان شت بۆ گەلی عەرەبیش ڕاستە. عەرەب گەلێکن بە زمانی عەرەبی، مێژووی هاوبەش و کلتووری دیاریکراو. عەرەبەکانی سووریا، وەک عەرەبەکانی وڵاتانی تر، پێکهاتەی گەلی عەرەبن، و ئەمە هیچ شتێک لە مافیان و ناسنامەیان کەم ناکات.
سووریا وەک وڵاتی چەتری
سووریا لەم تێگەیشتنەدا، نەتەوە نیە بەڵکو وڵاتە؛ چەتری یاسایی و سیاسییە بۆ ژیانی هاوبەشی هەموو گەلەکان. سووریا دەبێت وڵاتێک بێت کە:
کورد و عەرەب و گەلەکانی تر تێیدا هاوتا بن هیچ گەلێک بە “سەرەکی” و “لاوەکی” دابەش نەکرێت
هاووڵاتی بوون مافی یاسایی بێت، و گەل بوون مافی ناسنامەیی
کۆتایی
ئاشتی و یەکگرتوویی ڕاستەقینە لە سووریا (یان هەر وڵاتێکی فرەنەتی) تەنها ئەو کاتە دێت کە:
کورد وەک گەل ناسراو بێت
عەرەب وەک گەل ناسراو بێت
وڵات چەتری هاوبەش بێت، نە ناسنامەی تاکە گەلێک
نە کەمکردنەوەی گەل بۆ “هاووڵاتی”، و نەسڕینەوەی ناسنامە، هیچ کاتێک بنچینەی یەکگرتوویی نابێت. گەر ئەم جیاکاریە نەکرێت
ووتەکانی شەرع دەیەوێت پاکتاوی ڕەگەزی بکات بەوەی کە دەڵێت کورد وەک هاوڵاتی نەک خاوەن خاک و خاوەن نیشتیمان ، من لە فەڕانسام بەڵام وەک هاوڵاتی نەک وەک فەڕانسیەک یاخوود گەلی فەڕانسی ، بەڵام کوردی ڕۆژئاوا خاوەن خاک و نیشتیمانن نەک هاوڵاتیەکی نیشتەجێی سووریا ئەوەی شەرع دەیڵێت ئەوەیە کە کوردەکان هەر بێگانەن و هاوڵاتیەکن و سبەی دۆخ لە بار بێت ڕەگەزنامەکەیان لێ دەسێنێتەوە لەبەر ئەوەی سووریا بۆ گەلی سوریە نەک هاوڵاتی سووری .
ئەو بابەت و هەواڵانەی کە ناوی نووسەرەکانیان دیار و ئاشکرایە، تەنیا نووسەرەکەی بەرپرسیارە، نەک کوردستانپۆست
بابەتی دیکە
بابەتە پڕبینراوەکان
