کۆرۆنا و فەرەنسا، خوا یاریمان لەگەڵ دەکات
09/03/2020, 3:11 (GMT+1)
چەند سەردەمێک لەمەوبەر بیرمەندو فەیلەسوفەکان باسی ئەوەیان دەکرد کە گوایە بەبۆنەی رونەدانی شەڕ و پەتاوە ژمارەمان زۆرتر بوە لەسەر زەوی، تەنانەت ئابوری ناسی فەرەنسی، ژاک ئەتالی دەیوت کە دەبێت پەتایەک بێتو ژمارەیەکی زۆر لەخەڵکی بکوژێت، ئەمەش وەک پیویستیەک. هەروەها باسی پێویستی گەڕانەوەی شەڕێکی جیهانی دەکرا بۆ داڕمانو دروستکردنەوەی سەرلەنوێ وەک لە ڕابوردودا، ئەگەر لە ڕابوردودا هەمو نیو سەدەیەک شەڕێکی جیهانی روی ئەدا ئێستاکە هەمو ڕێگریەک کراوە، ئەو ڕێگریەش تەنها چەکی ئەتۆمی نیە بەڵکو سیستەمی کۆمۆنیکاسیۆنی مۆدێرنە کە کۆمەڵگەی مرڤایەتی کردوە بە یەک جیهانی دانەبڕاو لەیەکتری، بەلام لەهەمان کاتا ئەم گردبونەوەیە لەدەوری یەکتری پێوسیستی بە ڕوداوی زۆرترە ؛ کاتێک وەسسیلەیەک دروست دەکەین بۆ مەبەستێک دەبێت هەمیشە کارابێت، سیستەمی ئەنتەرنێتو کۆمۆنیکاسیۆنی خێراو سایتە کۆمەڵایەتیەکان روداوی هەمیشە نوێیان پێویستە کە تەنها سمتی کارداشیان بەس نیە بۆ خەریککردنی مرۆڤایەتی، هەر ئەم تێکەڵبونەشمانە کە ئابوری جیهانی سواری ئەسپی بێلغاو کردوە و شوڵی بێ مۆراڵی لێ هەڵکێشاوە، هەر بۆیەش ئەم ئابوریە هەمیشە پێویستی بە هەڵئاوسانە، لەکاتێکدا خەڵکی دەیبینن کەئەو هەڵئاوسانە باری ژیانیان باشترناکات، بەڵکو بە پێجەوانەوە، لەبەر ئەوەی هیزێکی پێجەوانە نیە دژی سیستەم وەک لەسەردەمی کمۆنیستیدا، بۆیە کاپیتالیسم قۆڵی لێ هەڵکێشاوە و پیاوانی سیاسیش لە وڵاتانی ڕۆژهەلاتو ئەفریقادا نازانن پارەکانیان لە چ کونێکدا بشارنەوە هێندە زۆرن. کەواتە ئەم پەتایە و چەندەها کارەساتی تری ژینگە کە پێدەچیت لەداهاتویەکی نزیکدا روبەروی ببینەوە جێگەی ئەو هێزە دەگرێتەوە کە روبەروی ئەو سیستەمە دەبێتەوە کە بەبێ وچان بە کوێرانە لەژێر کاریگەری هیزێکی نادیار مل دەنێت، هەتاوەکو پشویەکی پێبداتو بیتوانێت سەیری ڕوخساری خۆی بکاتو پرسیاری لێبکات :
شاخەکە من جوانم یاخود تۆ؟
*
ئەو لەزەتەی کە پێمان دراوە لەکاتی جوتبوندا، لەکاتی سێکسکردندا پاداشتێکە و پێمان دراوە هەتاوەکو بەردەوام بین لەسەر ئەم زەویە و نەوەی نوێ بخەینەوە، سروشت هەڵمان دەخەلەتێنێت، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا سروشت کوێرە و هیچ مەبەستێکی نیە چونکە ئەگەر بشزانێت کە تۆ ئەو تۆوە ڕۆ دەکەیتە سەر زەوی هەر ئەو لەزەتەت پێ دەبەخشیت، کەواتە روداوەکان ئۆتۆماتیکینو هیچ مەبەستێکیان لەپشتەوە نین، وەک بومەلەرزە و بورکانو سونامی دوبارە دەبنەوە، ئەوە ئێمەین کە ئاراستەیەک، مانایەک ئەدەین بەو ڕوداوانە، چونکە ئەگەر ئێمە وەک شایەت بونمان نەبێت لەم سەر ڕوی زەویە، ئایا ئەم ڕواداوانە بونیان هەیە بەبێ ئێمە ؟ هەر ئەمەشە کە پێمان دەڵێت کە پێ دەچێت ئێمەی مرۆڤ وەک پیویستیەک بونمان هەبێت لەسەر روی زەوی، لەگەڵ ئەوەشدا کە سروشتمان تەواو شەڕانگێڕیە، کارمان داڕمانو لەناوبردنی چەندەها ئاژەلو روەک بوە لە ڕابوردودا، ئایا ئێمە تەنها خواوەندێکی داڕمێنەرین، ئەهریمەنین ؟ هەر بۆیەش لەم سەردەمەدا گەڕانەوە بۆ فکری کۆنەپەرستی بەربڵاوە، لەبەر ئەوەی کە تەکنەلۆژیو داهێنانەکانمان نە خستۆتە خزمەتی مرۆڤایەتی هەربۆیەش گەڕانەوە بۆ فکری کۆنەپەرستی لەهەمو جیهاندا لەگەشەسەندندایە ، لەئەمەریکا خەڵکی دەڵێن کە زانست هەڵی خەلەتاندون چونکە زەوی تەختەو خڕ نیە، هەر بەو پێیەش وردە وردە ، کەسایەتیە کۆنەپەرستەکان واخەریکن دەبنە ئەکتەری سەرەکی لە بڕیاردان لەژیانماندا. پەتاو شەڕو روداوێکی گەورە هەمو ئەم شتانە دەداتە بەرپرسیار وەک چۆن لەڕابوردودا خودا تاوەری بابیلۆنی ڕوخاند، بە ڕێکەوت لەو کاتەدا کە بابیلۆن گەشتبوە لاوازی دەسەڵاتی. بۆ یە لە کوردەواریدا دەڵێین : خوا هەتا کێو نەبینێت، بەفری تێناکات.
ئەو لەزەتەی کە پێمان دراوە لەکاتی جوتبوندا، لەکاتی سێکسکردندا پاداشتێکە و پێمان دراوە هەتاوەکو بەردەوام بین لەسەر ئەم زەویە و نەوەی نوێ بخەینەوە، سروشت هەڵمان دەخەلەتێنێت، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا سروشت کوێرە و هیچ مەبەستێکی نیە چونکە ئەگەر بشزانێت کە تۆ ئەو تۆوە ڕۆ دەکەیتە سەر زەوی هەر ئەو لەزەتەت پێ دەبەخشیت، کەواتە روداوەکان ئۆتۆماتیکینو هیچ مەبەستێکیان لەپشتەوە نین، وەک بومەلەرزە و بورکانو سونامی دوبارە دەبنەوە، ئەوە ئێمەین کە ئاراستەیەک، مانایەک ئەدەین بەو ڕوداوانە، چونکە ئەگەر ئێمە وەک شایەت بونمان نەبێت لەم سەر ڕوی زەویە، ئایا ئەم ڕواداوانە بونیان هەیە بەبێ ئێمە ؟ هەر ئەمەشە کە پێمان دەڵێت کە پێ دەچێت ئێمەی مرۆڤ وەک پیویستیەک بونمان هەبێت لەسەر روی زەوی، لەگەڵ ئەوەشدا کە سروشتمان تەواو شەڕانگێڕیە، کارمان داڕمانو لەناوبردنی چەندەها ئاژەلو روەک بوە لە ڕابوردودا، ئایا ئێمە تەنها خواوەندێکی داڕمێنەرین، ئەهریمەنین ؟ هەر بۆیەش لەم سەردەمەدا گەڕانەوە بۆ فکری کۆنەپەرستی بەربڵاوە، لەبەر ئەوەی کە تەکنەلۆژیو داهێنانەکانمان نە خستۆتە خزمەتی مرۆڤایەتی هەربۆیەش گەڕانەوە بۆ فکری کۆنەپەرستی لەهەمو جیهاندا لەگەشەسەندندایە ، لەئەمەریکا خەڵکی دەڵێن کە زانست هەڵی خەلەتاندون چونکە زەوی تەختەو خڕ نیە، هەر بەو پێیەش وردە وردە ، کەسایەتیە کۆنەپەرستەکان واخەریکن دەبنە ئەکتەری سەرەکی لە بڕیاردان لەژیانماندا. پەتاو شەڕو روداوێکی گەورە هەمو ئەم شتانە دەداتە بەرپرسیار وەک چۆن لەڕابوردودا خودا تاوەری بابیلۆنی ڕوخاند، بە ڕێکەوت لەو کاتەدا کە بابیلۆن گەشتبوە لاوازی دەسەڵاتی. بۆ یە لە کوردەواریدا دەڵێین : خوا هەتا کێو نەبینێت، بەفری تێناکات.
ئەو بابەت و هەواڵانەی کە ناوی نووسەرەکانیان دیار و ئاشکرایە، تەنیا نووسەرەکەی بەرپرسیارە، نەک کوردستانپۆست
بابەت:
گشتی
بابەتی دیکە
بابەتە پڕبینراوەکان
