چۆن ئاوێتەبوون و تواندنەوە دەکرێت بە فەلسەفە؟

کەمال جەمال موختارچۆن ئاوێتەبوون و تواندنەوە دەکرێت بە فەلسەفە؟

(خوێندنەوەیەک بۆ شوناسی کوردبوون
خیانەتی سەرکردەکان و فێڵی خۆتواندنەوە لە ناو داگیرکەراندا)

لە مێژووی هاوچەرخی کورددا، هیچ مەترسییەک هێندەی ئەوە کارەساتبار نییە کە تێیدا (تەسلیمبوون) و (دەستبەرداربوون لە سەروەریی خاک) بخرێنە نێو قاڵبێکی فەلسەفی و زاراوەی بریقەدارەوە؛ هەروەک چۆن عەبدوڵڵا ئۆجەلان ئەو داهێنانەی کرد و پاشان وەک دەستکەوت و ڕێگاچارەیەکی سەردەمییانە بە گەلی ژێردەستەی کوردی دەفرۆشنەوە. شوێنکەوتووانیشی پەیڕەوی دەکەن،
دوو لەو چەمکە هەرە مەترسیدارانەی کە دوای دەستگیرکردنی ئۆجەلان هێنرانە ناو فەرهەنگی سیاسیی کوردییەوە، چەمکی (کۆماری دیموکراتی) و (ئینتگراسیۆنی دیموکراتی)ـن. ئامانجی ئەم باسەشمان ئەوەیە کە مرۆڤی هۆشمەندی کورد بەئاگا بهێنینەوە تا فریوی ئەم یارییە زمانەوانییە نەخوات. پێویستە نەشتەرگەرییەکی فیکری و زانستی بۆ ئەم دوو زاراوەیە بکەین و بیسەلمێنین ئەم پڕۆژەیە لەگۆڕنانی خەونی سەربەخۆیی کوردستان و سڕینەوەی ناسنامەی کوردبوونمانە، بە جۆرێک کە نەوەکانی داهاتووشمان هەرگیز بیری لێ نەکەنەوە.
بزووتنەوەی ڕزگاریخوازیی هەر نەتەوەیەکی ژێردەستە لە جیهاندا لەسەر بنەمایەکی سەرەکی دادەمەزرێت، ئەویش دیاریکردنی سنوور، بەدەستهێنانی سەروەریی نەتەوەیی، کۆتاییهێنان بە داگیرکاری و ڕزگاربوونە لە دەوڵەتی داگیرکەر. بەڵام سەرکردە و ڕێبەرە خائینەکانی کورد بە ئامانجێکی دیکە ئاڕاستەی خەباتەکە لە (ڕزگاریی نەتەوەیی)ـیەوە دەگۆڕن بۆ (ڕیفۆرمکردنی دەوڵەتی داگیرکەر). دیارترین نموونەشمان پەکەکەیە؛ کە پێش ساڵی ١٩٩٩ لەسەر ئاستی دروشم و بە ڕووکەش بانگەشەی سەربەخۆیی و کوردستانی گەورەی دەکرد، بەڵام دوای زیندانیکردنی ئۆجەلان لە دوورگەی پێنج ئەستێرەی ئیمرالی، وەرچەرخانێکی بنەڕەتی و کارەساتبار ڕوویدا:
١. دەوڵەت-نەتەوە لەلایەن پەکەکەوە تەنیا بۆ کورد وەک (سەرچاوەی خراپەکاری) ناسێنرا.
٢. ئەرکی تاکی کورد گۆڕدرا؛ کە لە بری خەبات و تێکۆشان بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ، ئاڕاستە کرا تا خوێن و قوربانی بدات لە پێناو بەدیموکراتیزەکردنی کۆمارە داگیرکەرەکانی تورکیا، ئێران، عێراق و سووریا.
ئەمە گەورەترین خزمەتە کە دوای ئەو هەموو قوربانیدان و خوێنی هەزاران گەریلا و شەڕڤانی کورد، سەرکردە خائینەکانی قەندیل پێشکەش بە داگیرکەرانی دەکەن؛ نمونەی زیندومان وەکو ئەوەی لە سوریا رووی دا، چونکە کێشەی کوردیان لە (کێشەی خاک و نەتەوەیەکی داگیرکراو)ـەوە کورت کردەوە بۆ (کێشەی کەمیی دیموکراسی و مافی هاووڵاتیبوون لەناو سنووری پیرۆزی داگیرکەراندا).
عەبدوڵڵا ئۆجەلان بە هاوکاریی دەوڵەتی تورک، بیری نەتەوەیی و رزگاری کوردی هەڵگێڕایەوە بۆ چەمکی ئاوێتەبوونی دیموکراتی (ئینتگراسیۆنی دیموکراتی)، کە لە زانستی سیاسەت و کۆمەڵناسیدا، چەمکی (ئینتگراسیۆن) واتە تێکەڵبوون و توانەوەی بەشێکی بچووک لەناو پێکهاتە و قەوارەیەکی گەورەتردا؛ بە جۆرێک پێکهاتە گەورەکە سەروەری، دەسەڵات و یاسا گشتییەکانی کە بەدەست خۆیەوەیەتی و بەپێی ئەو یاسایانەی خۆی دایناون، هەژموون و مانەوەی خۆی دەپارێزێت. لێرەدا با بزانین لکاندنی وشەی (دیموکراتی) بەم چەمکەوە چ فێڵێکی تێدایە:
١. بەکارهێنانی وشەی (دیموکراتی) وەک ماددەی هۆشبەر، یان ئاوێتەبوون (ئینتگراسیۆن) بە هەنگوینی دیموکراسییەوە!
کاتێک بە کوردێک دەگوترێت: (وەرە لەناو دەوڵەتی تورک، فارس یان عەرەبدا خۆت بتوێنەرەوە و تێکەڵ ببە)، لێرەدا هەستی نەتەوەیی ڕاستەوخۆ ئەم خیانەتە ڕەت دەکاتەوە. بەڵام کاتێک وشەی (دیموکراتی) دەخرێتە پاڵی و دەکرێت بە (ئینتگراسیۆنی دیموکراتی)، ئیتر ئەو چەمکەکە لە ڕووی دەروونییەوە جوان دەکرێت و وەک ماددەیەکی هۆشبەر هۆشیاریی تاکی کورد سڕ دەکات. وا لە تاکی سادە دەگەیەنرێت کە مادام وشەی (دیموکراتی)ـی تێدایە، کەواتە ئەمە سەرکەوتن و پێشکەوتنە؛ لە کاتێکدا ناوەڕۆک و جەوهەرەکەی هەمان شتە: مانەوەی کورد لەژێر ئاڵا، دەستوور، سوپا و سەروەریی دەوڵەتی داگیرکەردا. ئەوانەی بانگەشە و پڕوپاگەندە بۆ ئەم پڕۆژەیە دەکەن، گەورەترین خیانەتی نەتەوەیی دەکەن، لە پێش هەمووشیانەوە عەبدوڵڵا ئۆجەلانی کەللە و مێشک تورک.

سیاسیی و میدیاکارەکانی تورک لە کەناڵەکانی تورکیاوە، دەیسەلمێنن، کە ەرکردەکانەی پەکەکە هەموویان (جگە لە موراد قەریلان) هەموویان تورکن

سەرەڕای ئەمەش، ئەم دروشمە پارادۆکسێکی گەورەی تێدایە؛ چونکە بەپێی پێناسە زانستییەکان و ئەو مێژووەی پەکەکە پێیدا تێپەڕیوە، نەک هەر ناتوانین بڵێین پەکەکە بە شێوەیەکی دیموکراسییانە کار دەکات، بەڵکو خەسڵەتەکانی بوون بە ڕێکخراوێکی سیاسیی سەربەخۆشی تێدا نەماوە (کە ئەمە بەشێکی زۆری پارت و ڕێکخراوە کوردییەکانی دیکەش دەگرێتەوە). گەورەترین بەڵگەشمان مانەوەی ئۆجەلانە بۆ ئەو هەموو ساڵە لە ژێر دەستی دەوڵەتی تورک و دەزگای هەواڵگریی (میت)ـدا؛ کەسێکی زیندانی مادام لەلای دوژمن دەستبەسەرە، هەموو مافە یاسایی، مەدەنی و سیاسییەکانی لێ دەسەندرێتەوە تا ئەو کاتەی ئازاد دەکرێت، کەچی لەناو پەکەکەدا ڕێگە نەدراوە هیچ گفتوگۆ و ڕەخنەیەک لەسەر پێگەی وەک سەرکردە بکرێت. هەر ڕێکخراوێک ئازادیی بیرکردنەوە و گفتوگۆ لە ئەندامەکانی بسەنێتەوە، مافی ئەوەی نییە باس لە ئازادی و دیموکراسی بکات. جگە لەوەش، کاتێک سەرکردەکانیان لە قەندیل (جگە لە موراد قەرەیڵان) بە ڕەچەڵەک کورد نین و تورکن، و لە ژێر ئەجێندای میتی تورکدا پلانەکان جێبەجێ دەکرێن، ئیتر بە ڕوونی دەردەکەوێت کە سەری ئەم (ئینتگراسیۆنە) بە کوێوە گرێ دراوە و بۆچی دەیانەوێت کورد لە نەتەوەبوونی خۆی دابماڵن!