مودیلی ئاشبەتاڵێکی تازە لە دایک بوو، لە کوردستانی گەورەدا

ئاشتی برایم ئەفەندیمودیلی ئاشبەتاڵێکی تازە لە دایک بوو، لە کوردستانی گەورەدا

مودیلی ئاشبەتاڵێکی تازە لە دایک بوو هاتۆتە کایەوە، کە دوژمنانی دۆزی کورد و سەرانی پارتە کوردیەکان پەیڕەوی دەکەن. ئەویش ئەوەیە، لە یەکەم هەنگاودا نەیارانی دۆزی کورد، هەوڵدەدەن لە کەسایەتی سەرانی پارتە کوردیەکان بدەن، بەوەی پێگەی جەماوەریان لەق بکەن، گومان بخەنە سەر مێژوویان، بۆیە فشار ناخەنە سەریان بۆ بەجێهێشتنی جوڵانەوەکان و چوون بۆ هەندەران، یان بەزەبری هێزی سەربازی دەریانپەڕێنن، یان دەستگیریان بکەن و وەک سەرکردەی دوورە وڵات و زیندانی خەڵک هەست و سۆزی بۆیان بمێنێت، وەک هێمایەکی پیرۆز لە مێژوودا و لەنێو میللەتدا چاو لێ بکرێن، بەڵکو ئەوان هەوڵدەدەن، لێپرسراو ڕێبەر و سەڕۆکە کوردەکان، لەنێو زەلکاوێکدا مەلە بکەن و شانیان ئارداوی بکەن. سەرانی کوردیش بۆ بەرژەوەندیی خۆیان، لەژێر دروشمی ئینتیگراسیۆنی دیموکراتیک و پێکەوە ژیانی برایەتی، قبوڵیانە!

لەم مودیلە ئاشبەتالە تازە لە دایک بووە، نەیارانی کورد بەمەبەستی ڕسوا و سوک کردنی سەرانی کورد پۆست، پارە، کەناڵی تەلەفزیۆنی دەخەنە خزمەتیان و لە کۆشکی سەرۆکایەتی دایاندەمەزرێنن و لەوێوە لێدوان دەدەن. ئەڵبەتە سەرانی کورد ژیان و گوزەرانیان لێ تێکنادرێت، هەمیشە لە میدیاکاندا شانبەشانی لێپرسراو و حاکم و دەسەڵاتدارانی وڵاتەکانی نەیار پێشانی خەڵکیان دەدەن، وایان لێ دەکەن بەدەمی خۆیان داوای چەک دانان بکەن، وتاری نووسراو بە واژۆی دەستی خۆیان بڵاو بکەنەوە، کە ئەوان هەرگیز داوای جیابونەوە و ئازادیان بۆ کورد نەکردووە، وڵاتێکی سەربەخۆیان بەدرێژای مێژووی کارکردنیان مەبەست نەبووە.

ئەو جۆرە لێدوان و نووسراوە فەرمیانە لەلایەن سەران و لیپرسراوە کوردەکاندا، کە دەچنە نێو لاپەڕەکانی مێژوو، لە داهاتوودا ناتوانن نکۆڵی لێ بکەن، هەروها نەیارانی کورد چاک دەزانن میللەتی کورد خواستی سەربەخۆیی و دامەزراندنی وڵاتی هەیە، بۆیە بۆشایەکی گەورەی فیکری و ویژدانی و ڕەوشتی دەخەنە نێوان سەرانی حزبە کوردیەکان و میللەت، کە لەگەڵ کاتدا بەرژەوەندیان، وەک دوو هێڵی تەریب بە یەک ناگەن، یەکیان خواستی نیشتمانێکی ئازادی دەبێت و ئەوەی دی ئامادەی تەسلیم بوون و ئاشبەتاڵە لە پێناو بەرژەوەندی و پارەدا.

ئەزموونی جوڵانەوە سیاسیی و چەکدارەکانی میللەتی کورد، لە سەدەی ڕابردوو تا ئێستا پێمان دەڵێت، کە هەمیشە لە ئەڵقەیەکی داخراودا خولاوەتەوە. هەر چارەک و یان نیو سەدەیەک هەر جوڵانەوەیەکی سیاسی کە گەیشتبێتە لوتکەی بوون بە ئۆپۆزسیۆن و زۆربەی خەڵکی دڵسۆزی نێو میللەتی تێئاڵاوە، ئەوجا شکەستی پێ هێنراوە لەلایەن سەرانی بەرێوەبەرانی ئەو جوڵانەوە سیاسیی و چەکداریانە. واتە سەرانی کورد هەمیشە کەمینەی هەڵبژاردەی(نوخبە)ی نێو کۆمەڵگەی کوردی کە هەڵگری بیروباوەڕ و هەستونەستی نەتەوەیی و نیشتمانی بوون، لەژێر دروشمی بریقەداردا کۆیان کردنەوە، دواتر گورگان خواردیان کردن، خۆیان و بەرهەمی خەبات و ماندوو بوونیان تەسلیم بە دوژمن کردوە، یان لەژێر ڕەحمەتی دوژمندا جێیانهێشتوون. بێ گومان ئەوە لەبەر ساویلەکەی و نەزانی نەبووە، ئەڵبەتە لەبەرئەوە بووە، کە سەرکردەکان لەبەر بەرژەوەندیی تایبەتی، لێپرسراوانە، بەدڵسۆزی و ڕۆحی نیشتمانی و نەتەوەیی لە پرسی کوردیان نەڕوانیوە، ئەوان ئامادەیی ئەوەیان تێددا نەبووە کە ببن بە قوڕبانی و سوتەمەنی ڕێگەی خەبات و مەینەتی، بۆیە بە ئاسانی سازشیان لە دۆزی ڕەوای کورد کردوە.

لە سەدەی ڕابردوودا تا ئێستا، هەموو ئەو جوڵانەوە سیاسیانەی کە شکەستیان خواردووە، جگە لە شێخ سەعیدی پیران و قازی محەمەد کە سەریان لەپێناو ڕێبازەکەیان داناوە، ئەوانی دی یان چوونەتە پاڵ دوژمنێک یان ڕایان کردووە. سەرانی کورد گەلێک کوڕی دڵسۆزی ئەو میللەتەیان بە کوشتن دا، بەڵام هەموویان لەسەر پێخەف و لە ژینگەیەکی ئارامدا مردن، تەرمەکانیان لە دەرەوەی وڵات هێنرانەوە کوردستان، تەنیا ئەوەی بە زیندوویش هاتەوە، ئەوانە بوون کە بە نەقالە گەڕاندرانەوە کوردستان و دوای چەند کاتژمێرێک مردن. ئەو جۆرە وردبینیە لە مەسەلەکان ئەوە دەسەلمێنێت، کە ئەوان بەهیچ شێوەیک ئامادە نەبوون گیانی خۆیان بۆ وڵات و نیشتمان و پرسی کورد ببەخشن، لە کاتێکدا هەزاران گەنجی نامرادی خێرلەخۆ نەدیتی ئەو میللەتەیان کرد بە قەڵغانی مانەوەی خۆیان و بەرژەوەندیەکانیان.

تێبینی کراوە کە ژمارە (٦)مۆڕێکی ڕەشی لە مێژووی کورددا تۆمار کردوە ساڵی، ٢.١٦، ١٩٨٦، ١٩٦٦، ١٦/٣، هەنووکە لە ساڵی ٢٠٢٦دا، لە سایەی بڕیاری پڕ لەهەڵەی سەرانی حزبە کوردیەکاندا، پایزی تەمەنی بزوتنەوە سیاسیی و جوڵانەوە چەکدارەکانی کورد لەسەرتانسەری کوردستاندا دەبینرێت. واتە ماندوو بوون و خەباتی و قوربانی سێ نەوە دووبارە بەهەدەر دەدرێت، لەژێر مودیلی ئاشبەتاڵێکی تازە لە دایک بووی ئەو سەدەیە.

لە ڕۆژئاوای وڵاتدا، بۆ دوو دەیە دەچێت، کوردی ئەو دەڤەرە گەورەترین قوربانی دا، سەرانی حزبە کوردیەکان، کەوتنە خۆیان و لەژێر دروشمی بریقەداردا بۆ کۆکردنەوەی خەڵکی دڵسۆز، ئەوانەی کە ئامادەییان تێددا هەبوو ببن بە سوتەمەنی وقوڕبانی بۆ دۆزی ڕەوای میللەتەکەیان لەژێر یەک چەتردا کۆ کردەوە، ئەوا ئەمڕۆ بە ئاشکرا دەبینین گورگان خوارد کران، خەبات و ماندووبوونی ئەو خەڵکە ، هەرچی دەستکەوتی سەربازیی ، جوگرافی، سیاسی، ئابووریی و ئیداری هەیە، کە بەرهەمی خەباتی خوێنی کەمەهەڵبژاردەی (نوخبە)ی نێو کۆمەڵگەی کورد بوو لەو دەڤەرەدا، بەنێوی سەقامگیر بوونی دیموکراتیەت، لە سوریایەکی وێرانی داڕماوی سەربازیی و ئیداری و ئابوورییدا، لەسەر سینیەکی زێرین پێشکەش بە دیمەشق کرا.

لە باکووری وڵاتدا، قەندیل ملکەچی بڕیاری سەرکردەیەکی بەندکراوی ژێر دەستی میتی تورکییە. پەیتا پەیتا بەنێوی (ئینتیگراسیۆنی دیموکراتیک) خەریکە بەرهەمی خەبات و ماندووبوونی خەڵکی پاکی کەمەهەڵبژاردەی نێو کۆمەڵگەی کوردیی و خوێنی ئالی شەهیدانی لەو پارچەیەشدا بەهەدەر دەدرێت، لێدوانەکانی ئۆجەلان ئەگەر ڕاست بن، لە تەسلیم بوون بەولاوە هیچ لێکدانەوەیکی دی هەڵناگرێت، بۆیە پەکەکە دەبێت ددان بەوەدا بنێت، کە ئایا ئەو نووسراوانە گوتەی ئۆجەلانن یان میتی تورکی؟

لە باشووری وڵاتدا، جوگرافیای ئەو دەڤەرە بچووک کراوەتەوە، سێ بەشی کوردستان دابڕێندراوە و ناوی لێ نراوە ناوچە کێشە لەسەرەکان، شارەکانی هەرێم تەعریب کراون. سەرەڕای گەندەڵی ئیداریی و سەربازیی و ئابووریی کە هەموو جومگە سەرەکییەکانی دامودەزگەکانی گرتۆتەوە. پەرلەمانێک کە پڕ کراوە لە، نەوەی جاش، جاشولکە، ئەنفالچی و کور و کچی کۆنە موستەشار و کۆنە بەعسی و ڕەفیق حزبی. مەیدان پڕ کردن بە ئافرەتی بەدڕەوشت، گرنگی پێدانی کەناڵەکانی دەسەڵات، بەو ئافرەت و پیاوە گۆڕانیبێژانەی کە بازرگانی بە هونەری کوردیەوە دەکەن و ئامادە دەکرێن کە بەرەو پەرلەمان هەنگاو بنێنن، پەڕەسەندنی بەدڕەوشتی هەموو کونوقوژبنێکی نێو کۆمەڵگەی تەنیوە. حزبەکانی بەنێو ئۆپۆزسیۆن کەس نازانێت لەژێرەوە و لەپشت پەردەوە چی دەکەن. سەرەڕای ئەوانە، ئەو هەرێمە بچووکە خەریکە دەبێت بە دوو بەش، واتە کوردستانی چوار پارچە دەبێت بە پێنج پارچە، لەژێر دەسەڵاتی حکومەتی ناوەندی بەغداد، بە دەستێوردانی ئیران لە بەشێکی و تورکیا لە بەشەکەی دی.

ڕۆژهەڵات، کۆمەڵێک هێزی سیاسیی و چەکداری لێیە، هەندێکیان بەنێوی ئەوەی قەوارەی هەرێم زەرمەند نەبێت ٤٠ ساڵە لە بنکەکان دانیشتوون و دەیانەوێت لەسەر خەبات و مێژووی نەوەکانی چلەکانی سەدەی ڕابردوو لە مەیدانەکەدا بەردەوام بن. ئەوەی لەو دەڤەرە تێبینی دەکرێت، کە بۆچی ئێستا پژاک هاندەدرێت کە لەو ناوچەیەدا ڕۆڵی هەبێت، ئەمە هەمان ئەزموونی ڕۆژئاوامان بەبیر دەهێنێتەوە، کاتێک کە ئەمریکا دژی ئەسەد بوو، ئەو دەڤەرە کرابوو بە مەڵبەندی خەبات و قوربانی دان، واتە ئەگەر کورد ئەوجارەش بۆ ئەجێندایەکی دەرەکیی کار بکات ئەوا هەمان کارەساتی ڕۆژئاوای وڵات دووبارە دەبێتەوە.

لە کۆتایدا دەبێت ئەو تێبینیە بخرێتە ڕوو، کە بمانەوێت یان نا، مۆدیلی ئاشبەتاڵیکی تازە لە دایک بوو، لە کوردستانی مەزندا بەڕێوەیە، لەسایەی سەرانی بەرژەوەندیپەرست، ڕاڕا، ترسنۆک و نۆکەری زلهێزە ناوچەیەکان و دنیادا خەریکە خەرمانەی خەباتی میللەتی کورد بەتڕ و وشکیەوە ئاگر تێبەردەدرێت.