کوردستان وەک تاقیگە

پێشڕەو موحەمەدکوردستان وەک تاقیگە

لە ڕاستییدا بەدرێژایی ئەم ٧٠ ساڵەی ڕابردوو، کوردستان کراوە بە تاقیگەیەکی گەورە و کوردیش بە مشکی تاقیگە بە دەرزیی ڤاکسین هەموو جۆرە ئایدیۆلۆژیایەکی لەسەر تاقیدەکرێتەوە: شۆڕشی کرێکاران (کۆمۆنیزم)، دژە-ئیمپریالیزم، خودموختاریی، ئۆتۆنۆمیی، ئیسلامیزم و برایەتیی ئوممەی ئیسلامیی، ئەنارشیزم، چەپی ڕادیکاڵ، ئیخوان موسلمین، برایەتیی گەلان، کۆنفیدرالیزم، فیدرالیزم، خۆسەریی، دیموکراسیی ڕادیکاڵ، ژنۆلۆژیی، ناسیۆنالۆژیی، خۆجێییپەرستیی، گەڕاندنەوەی سیاسەتی خێڵەکیی، شیعەگەریی، نیۆعوسمانیی، زاگرۆسنشینیی، بەمیزۆپۆتامیاییکردن، کۆمینالیزم، بەنیاندارتالکردنی کورد، ئێستاش ئینتگراسیۆنیزم و بۆ ئەمانەش دونیایەک حزب و میدیایان بە پارەی زەبەلاح و مێگەلێکی گوێڕایەڵیشی دروستکردووە.
تەنها شتێک دەستەبژێرێکی کەمی ڕۆشبیریی نەبێت، لە کوردستاندا وەک پێداویستیی ڕابردوو، ئێستا و داهاتوو قسەی لەسەر نەکردووە، و بونیادنەنراوە و پێش بونیادنانی بووەتە بابەتی گاڵتەجاڕیی و پێڕابواردن، خەون و خولیای بەدەوڵەتبوونی کوردە. بێگومان کورد دەتوانێت بەدەوڵەت ببێت، بەڵام کورد بیرۆکە و فەلسەفەی دەوڵەتی نییە، پێش هەبوونەکەشی، سوکایەتیی پێدەکات. جا ئەوەی زۆرتر من ئازار دەدات هەموو ئەوانەن کە سوکایەتیی بەم بیرۆکەیە دەکەن، کەچی لە وڵاتانی ئەوروپا هەموو ڕێگەیەکی دروست و نادروست دەگرنە بەر و تاقیدەکەنەوە ببنە هاووڵاتیی یەکێک لەو دەوڵەتانە و پاسپۆرتەکەیان وەرگرن. کێشەیان لەگەڵ ئێران، تورکیا، سوریا و عێڕاق (هەرگیز دیموکراتیزەنەبوو) نییە، کەچی کە هاتە سەر کورد، هەموویان دەبنە مەلای مزگەوت و بڵندگۆ بەدەستەوە دەگرن و سوکایەتیی و جوێن نامێنێت نەیبەخشنەوە.
لە ڕاستییدا ئەم جۆرە سوکایەتییکردنە بە شکۆ و کەرامەتشکاندنە، خۆی ڕەگوڕیشەی لەنێو سایکۆلۆژیای بێدەوڵەتیی دایە. لەبەرئەوەی کورد هەرگیز دەوڵەتی نەبووە، ناتوانێت لە گرنگییەکەی تێبگات و ناشتوانێت لەوە تێبگات کە نەتبوو، چ برینێکی قووڵی سایکۆلۆژیت لەسەر دروستدەکات. وەک هانا ئارنت پێیوابوو، ئەوە بێدەوڵەتییە وات لێدەکات، لە دەوڵەتی ئەویدیکەدا، هەموو شتێک بکەیت بەس بۆ ئەوەی قبووڵ بکرێیت، تا ئاستی سوکایەتییکردن بە زمانەکەشت. بە کورتیی: دەوڵەتت نەبوو، تا هەزار ساڵی دیکەش وەک بێژەرە عەرەبییەکانی تۆپی پێ هاوار بکەیت، هەر لە دەرەوەی مێژوویت و کەس حسابت بۆ ناکات.
ئێستا تەنها شتێک کورد پێویستی پێ بێت، چیتر ئەو ئایدیۆلۆژیانەی سەرەوە نین، بەڵکو فەلسەفەیەکی نوێی دەوڵەتییە، جا ئەمڕۆش کورد نەگەیەنێت بەو ئامانجە، ڕۆژێک هەر دەیگەیەنێت. جا ناوە هەرە گەورەکانی مێژوو، کە دامەزرێنەری شارستانێتیی ئەمڕۆن، داڕێژەری ئەم فەلسەفەیەن. جا ئەگەر تۆ خۆت لە ئەوان بە بلیمەتتر دەزانیت، پیرۆزت بێت.